Kontrollü Deney nedir

Kontrollü Deney nedir




Deney şartlarından bir tanesi değiştirilerek yapılan deneylerdir. Bilimsel çalışma yönteminin en önemli parçasıdır. Araştırılan faktör değiştirilir, diğer faktörler sabit tutulur. Buna göre deney sonucu ortaya çıkar.

Bilinmesi gereken kavramlar


1.Araştırma sorusu: Kontrollü deneyde önce araştırma sorusuna ihtiyaç vardır. Örnek: Fasulye bitkisine ne kadar su verirsem daha iyi büyür?

2.Sabit tutulan değişken: Deneyde değişmeyen faktörlerdir. Örnek: Kap, toprak, gübre, tohum, ışık, ısı, ...

3.Bağımsız değişken: Deneyde değiştirilen (Araştırılan) faktördür. Örnek: Su

4.Bağımlı değişken: Bağımsız değişkene bağlı olan (Sonuç) değişkendir. Örnek: Bitkinin büyümesi


Kontrollü deney nasıl yapılır


Aynı tür kaplara aynı cins tohum, toprak, gübre konularak ekilir. Ortam şartları eşitlenir. Kaplara değişik oranlarda su verilir. Bitkinin gelişimi gözlenir. Hangi şartlarda iyi gelişim sağlanıyorsa uygun su oranı bulunmuş olur.

Kontrollü deney örnekleri


Örnek 1. Fasulye bitkisinin hangi toprakta iyi yetiştiğini araştıran kişi nasıl bir deney düzeneği hazırlamalıdır?

Bağımsız değişken: Toprak
Bağımlı değişken: Fasulyenin gelişmesi
Sabit tutulan değişken: Su, fasulye bitkisi, hava, ışık, gübre, sıcaklık, ...

Deneyin yapılışı: Aynı tür kaplara, farklı türde topraklar yerleştirir. Fasulye tohumlarını eker, her kabın eşit oranda ışık, su, gübre, sıcaklıkta olması sağlanır.
Deneyin sonucu: Hangi toprakta daha iyi yetiştiğine bakarız. Fasulye yetişmesi için en uygun toprağı bulmuş oluruz.


Örnek 2. Ampulün parlaklığının pil sayısına bağlı olduğunu araştırmak için nasıl bir deney yapılmalıdır?

Bağımsız değişken:
Pil sayısı
Bağımlı değişken: 
Ampulün parlaklığı
Sabit tutulan değişken: 
Kablo, ampul sayısı


Deneyin yapılışı: Elektrik devreleri oluşturulur, birinci devrede bir pil, ikinci devrede iki pil, üçüncü devrede üç pil  kullanılır. Ampul sayısı her devrede sabit tutulur. Ampullerin parlaklıkları kontrol edilir.
Deneyin sonucu: Pil sayısı arttıkça ampulün parlaklığının da arttığı görülür.

Kontrollü deneyin grafiğinin çizilmesi.


Grafik çizilirken daima bağımsız değişken X koordinatına, bağımlı değişken Y koordinatına yazılır.



Diğer Konular

7 yorum:

  1. teşekkürler çok işime yaradı :D :)

    YanıtlaSil
  2. peki neden kontrollü deniliyor ki yani kontrollü denmesindeki sebep ne ?

    YanıtlaSil
  3. deney yapılırken kontrol edilen (sabit tutulan) olduğu için

    YanıtlaSil
  4. kontrollü deneyler deney ve kontrol olmak üzere 2 farklı guruptanmı oluşur

    YanıtlaSil
  5. somut kanıtlara ulaşmamızı sağlarmı

    YanıtlaSil
  6. Sağlar
    Amacımız deneydeki olayın neden olduğunu bulmak

    YanıtlaSil
  7. sınav için araştırmıştım.Çok işime yaradı.Teşekkürler. :)

    YanıtlaSil