8.Sınıf Mayoz Bölünme

<==  8.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 8.SINIF ==> 1. Ünite: Hücre Bölünmesi ve Kalıtım ==> Mayoz

Kazanımlar

8.1.3. Mayoz
Önerilen Süre: 6 ders saati

Konu/Kavramlar: Üreme hücrelerinin mayozla oluşumu, mayozun canlılar için önemi,
mayozu mitozdan ayıran özellikler
8.1.3.1. Mayozun ne olduğunu kavrar ve canlılar için önemini araştırır.
Mayoz evrelerinin adları verilmez.
8.1.3.2. Üreme ana hücrelerinde mayozun nasıl gerçekleştiğini model üzerinde gösterir.
8.1.3.3. Mayoz ve mitoz arasındaki farkları kavrar.
Mayoz ve mitoz arasındaki farklılıklar verilirken, bölünme evrelerindeki farklılıklara
değinilmez.

KONU: Mayoz


Erkek ve dişi üreme hücrelerinin birleşerek yeni bireyler oluşturmasına eşeyli üreme denir.
Eşeyli üremede ata canlıdan gelen özellikler yavru canlıya aktarılır.
Yavru canlı görünüş ve kalıtsal açıdan ata canlılardan farklıdır.




A- Mayoz Bölünme


Mayoz bölünme mayoz1 ve mayoz2 olmak üzere iki aşamada gerçekleşir.

Mayoz Bölünme


Mayoz1:

  • (İnterfaz) Hücre bölünmek için hazırlık yapar.

  • (Profaz 1)DNA kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturur. Mayoz 1 in en önemli özelliği parça değişimi (Krossing over) olayıdır. Anneden ve babadan gelen homolog kromozomlar yan yana gelerek birbiri üzerinde kıvrılır. Kromozomların arasında parça değişimi olur.

  • (Metafaz 1)Homolog kromozomlar hücrenin ortasında tek sıra dizilir.

  • (Anafaz 1) Homolog kromozomlar kutuplara doğru çekilerek ayrılır. Bu sayede kromozom sayısı yarıya inmiş olur.

  • Sitoplazma bölünmesi ile de iki hücre oluşur.

  • Mayoz1den hemen sonra mayoz2 ye geçilir.

  • Bu arada hazırlık aşaması ve DNA nın kendini eşlemesi görülmez.

Mayoz2:

  • Mayoz 2, mitoz bölünmeye benzer.

  • Kromozomlarda bulunan kardeş kromotitler birbirinden ayrılır.

  • Hücreler tekrar ikiye bölündüğü için toplam dört yavru hücre oluşur.

Mayoz bölünme ile bitki ve hayvanlarda üreme hücrelerinin oluşması sağlanır.
Dişi ve erkek üreme hücreleri (sperm ve yumurta) birleşerek tekrar kromozom sayısı 2n olur. Bu şekilde nesiller boyu kromozom sayısı değişmeden korunmuş olur. Oluşan yeni canlıda mayoz bölünme ile kalıtsal çeşitlilik sağlanmış olur.


B- Mayoz bölünmenin özellikleri



  1. Eşey ana hücrelerinde görülür.(Yumurta ve sperm ana hücresi)

  2. Üreme hücresi (gamet) oluşur.

  3. Hayvanlarda sperm ve yumurta hücresi, bitkilerde yumurta ve polen oluşur.

  4. Mayoz bölünme geçiren hücre, bir daha bölünemez.

  5. Mayoz1 ve mayoz2 olmak üzere iki aşamadan meydana gelir.

  6. Mayoz1 de kromozom sayısı yarıya iner, mayoz2 de kardeş kromotitler birbirinden ayrılır.

  7. Mayoz bölünme sonucu 4 yavru hücre oluşur.

  8. Kromozom sayısı yarıya iner. (2n kromozomda n kromozomlu hücreler oluşur.)

  9. Mayoz1 de parça değişimi olayı görülür. Parça değişimi ile kalıtsal çeşitlilik oluşur.

  10. Mayoz bölünme ile kromozom sayısı sabit kalır.

  11. Eşeyli üremenin temelini oluşturur.

Bitkide Mitoz ve Mayoz




Hayvan Mitoz ve Mayoz




C- Mitoz bölünme ve mayoz bölünmenin karşılaştırılması


Mitoz bölünmeMayoz bölünme
1Vücut hücrelerinde görülürEşey ana hücrelerinde görülür.
2İki hücre oluşurDört hücre oluşur.
3Kromozom sayısı değişmezKromozom sayısı yarıya iner
4Tek hücrelilerde üremeyi, çok hücreli canlılarda büyümeyi, yıpranan ve yaralanan kısımların onarılmasını sağlar.Üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar.
5Oluşan hücreler kalıtsal açıdan ana canlı ile aynıdırOluşan hücreler kalıtsal açıdan birbirinden farklıdır.
6Krossing over (Parça değişimi) görülmezKrossing over (Parça değişimi) görülür
7Homolog kromozomlar ayrılmazHomolog kromozomlar birbirinden ayrılır
8Kalıtsal devamlılığı sağlarTür içerisinde kalıtsal çeşitlilik oluşur.
9Bir çekirdek bir sitoplazma bölünmesi görülür.İki çekirdek iki sitoplazma bölünmesi görülür.
10Canlıların yaşamı boyunca devam eder.Ergenlik dönemi ile başlar, üreyebildiği süre boyunca devam eder.
11Mitoz bölünme geçiren bir hücre tekrar mitoz geçirebilir.Mayoz bölünme geçiren bir hücre bölünme yeteneğini kaybeder.
12Mitoz n ve 2n kromozomlu hücrelerde görülürMayoz  2n kromozomlu hücrelerde görülür
13Oluşan hücrelerin gen yapısı aynıdır. Oluşan hücrelerin gen yapısı farklıdır.



Diğer Konular





12 yorum:

  1. isimsiz arkedeş15 Ağustos 2016 20:45

    ya bu anlatım güzel ama ses eki veya video koyulursa daha iyi olabilir/ farklarda başka şeyler var mı ben mi yanlış hatırlıyorum ?

    YanıtlaSil
  2. Enes abi keşke annem sen olsan

    YanıtlaSil
  3. mayoz bolunmede kardeş kromatid olayı yok ki

    YanıtlaSil
  4. Kromozom varsa kromotid de olacaktır.
    Mayoz 1 homolog kromozomlar ayrılır.
    Mayoz 2 kardeş kromotidler ayrılır

    YanıtlaSil
  5. Mayoz 1 de tek sıra halinde dizilmiyor çift çift ve aynı zamanda mayozda interfaz filan yok yanlışları düzeltin lütfen

    YanıtlaSil
  6. Mayoz1 de homolog kromozomlar ortaya diziliyor. İsimler konusuna takılma öğrenmesen de olur. Kazanımlarda yok

    YanıtlaSil
  7. güzel sayılır...... ama biraz daha derine inebilirlerdi....................özetin özeti gibi olmuş:D XD

    YanıtlaSil
  8. Ahmet Taha Çetin4 Ekim 2017 21:13

    Buradan 8-C sınıfına Selamlar

    -Gerçek Temsilci

    YanıtlaSil
  9. selam gülçin hocam bn fatih dayıdinç

    YanıtlaSil
  10. HazretiYaşıo11 Ekim 2017 22:03

    Enes abi keşke annem sen olsan

    YanıtlaSil
  11. test çok güzel teogçulara öneririm mmuuuhtteşşşeeemmm

    YanıtlaSil
  12. mayoz 1 de interfaz var ama mayoz 2 de yok.

    YanıtlaSil