5.Sınıf Kuvvetin Ölçülmesi

<== 5.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 5.SINIF ==> 3. ÜNİTE: Kuvvetin Ölçülmesi ve Sürtünme ==> Kuvvetin Ölçülmesi

Kazanımlar

F.5.3.1. Kuvvetin Ölçülmesi
Önerilen Süre: 6 ders saati 
Konu / Kavramlar: Kuvvetin büyüklüğünün ölçülmesi, kuvvet birimi
F.5.3.1.1. Kuvvetin büyüklüğünü dinamometre ile ölçer.
Kuvvet birimi olarak Newton (N) kullanılır.
F.5.3.1.2. Basit araç gereçler kullanarak bir dinamometre modeli tasarlar.

KONU: Kuvvetin Ölçülmesi


A- Kuvvet nedir


Duran bir cismi hareket ettiren, hareket eden cismi durduran, cismin hızını yönünü ve şeklini değiştirebilen etkiye "kuvvet" denir.
Kuvvet kısaca itme ve çekmedir.



Kuvvetin cisimler üzerine etkileri nelerdir

  • Cismi hareket ettirebilir. Otomobile kuvvet uygulanarak hareket ettirilebilir.
  • Hareket eden cismi durdurabilir. Hareket eden cisimler sürtünme kuvveti ile durabilir.
  • Hareket eden cismin yönünü değiştirebilir. Ayağımızla bize gelen topun yönünü değiştirebiliriz.
  • Cismin dönmesini sağlayabilir. Kuvvet uygulayarak kapıyı açabiliriz.
  • Cismin şeklini değiştirebilir. Elimize aldığımız kağıdı buruşturabiliriz.


Kuvvetle neler yapabiliriz

  • Arabanın itilmesi,
  • Dişçinin dişi çekmesi,
  • Çantanın kaldırılması,
  • Futbol oyuncusunun topa vurması,
  • Heykeltraşın taşı yontması,
  • Kağıdı kesilmesi,
  • Yazı yazılması,
  • Baklava ustasının hamuru açması,
  • Kapı kolunu çevirerek kapının açılması,
  • Koşmamız kuvvetle olur.


B- Dinamometre

Kuvvetin büyüklüğünü dinamometreyle ölçeriz.
Kuvvet birimi Newton'dur, N harfi ile gösterilir.


Dinamometre

Dinamometrenin Özellikleri

  • Dinamometre içerisinde esnek yay bulunur.
  • Kuvvetin etkisi ile yay uzar ve üzerindeki değerler okunur.
  • Yayın uzaması ile kuvvet doğru orantılıdır.
  • Dinamometrenin ölçebileceği en fazla kuvvet yayın kalınlığına, cinsine ve boyuna bağlıdır.
  • Dinamometrede kullanılan yay fazla esnek ise küçük kuvvetleri ölçebiliriz.
  • Yayın az esnek olması da çok büyük kuvvetleri ölçmemizi sağlar.
  • Her dinamometrenin ölçebileceği bir kuvvet sınırı vardır, bu sınır geçildiğinde içerisindeki yayın esneklik özelliği kaybolur, dinamometre bozulur.

Dinamometreler
Şekildeki 1. Dinamometrenin ölçebileceği en fazla değer 10 N'dir.  2. Dinamometrenin ölçebileceği en fazla değer 25 N'dir. Bu değerlerden fazla bir kuvvet uygulanırsa dinamometreler bozulur.


Not: 
Dinamometreler kuvvet ölçmede kullanılır.
Ağırlık da bir kuvvet olduğu için cisimlerin ağırlıklarını ölçmek için dinamometre kullanılır.
El kantarı da bir çeşit dinamometredir.



Esnek cisim 

kuvvet etki ettiğinde şekil değiştiren, kuvvet ortadan kalktığında tekrar eski haline dönebilen cisimlere esnek cisim denir.
Yay, lastik, sünger esnek cisimdir. Hamur, sakız, kağıt esnek değildir.
Esnek Maddelere Örnekler




Sorular


Soru 1 Mıknatısın toplu iğnelere uyguladığı kuvvetin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Şekil değiştirme
B) İtme
C) Çekme
D) Yavaşlatma





Soru 2 Durağa yaklaşan bir otobüsün yaptığı hareket kuvvetin hangi etkisi ile gerçekleşir?

A) Hızlandırma
B) Yön değiştirme
C) Şekil değiştirme
D) Yavaşlatma





Soru 3 Dinamometre içerisinde bulunan yayın daha fazla kuvvet ölçmesi için hangi özellikte olmalıdır?

A) Az esnek
B) Esnek olmayan
C) Kırılgan
D) Fazla esnek





Soru 4 Aşağıdaki durumların hangisinde kuvvetin hareket etkisi yoktur?

A) Masayı iten fakat hareket ettiremeyen çocuk
B) Deftere yazı yazan öğrenci
C) Pazar arabasını çeken anne
D) Bisiklet süren çocuk





Soru 5 Aşağıdaki durumların hangisinde kuvvet uygulanmamıştır?

A) Kağıdı yırtmak
B) Yazıyı silmek
C) Film seyretmek
D) Arabayı itmek





Diğer Konular





4 yorum: