5.Sınıf Yıkıcı Doğa Olayları

<==  5.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 5.SINIF ==> 1.ÜNİTE: Güneş, Dünya ve Ay ==> Yıkıcı Doğa Olayları

Kazanımlar

F.5.1.5. Yıkıcı Doğa Olayları
Önerilen Süre: 4 ders saati 
Konu / Kavramlar: Yıkıcı doğa olayları ve korunma yolları
F.5.1.5.1. Doğal süreçlerin neden olduğu yıkıcı doğa olaylarını açıklar.
Depremler, volkanik patlamalar, seller, heyelanlar, kasırgalara ayrıntıya girilmeden değinilir.
F.5.1.5.2. Yıkıcı doğa olaylarından korunma yollarını ifade eder.

KONU: Yıkıcı Doğa Olayları


Yıkıcı doğa olayları can ve mal kayıplarına neden olan doğal afetlerdir.
Yıkıcı doğa olayları kısa sürede meydana gelir, insanlar tarafından önlenemez.
Yıkıcı doğa olaylarının nerelerden ve ne zaman olacağı tahmin edilebilmektedir, fakat kesin zamanı tam olarak bilinemediği için can ve mal kayıplarına neden olur.
Deprem, heyelan, sel, kasırga, volkan patlamaları yıkıcı doğa olaylarından bazılarıdır.


A- Deprem 


Yer kabuğu levhalardan oluşmuştur, bu levhalar sürekli hareket halindedir.
Levhalarda meydana gelen ani kırılmalar nedeni ile depremler meydana gelir.
Depremle oluşan titreşimlerin dalgalar halinde yer yüzüne ulaşır ve hasarlara neden olur.
Kısaca yer kabuğunun yapısında oluşan sarsıntılara deprem (zelzele) denir.

Depremle ilgili kavramlar


Depremle İlgili Kavramlar





Fay hattında meydana gelen kırılmalar ve çökmeler depreme neden olur.
Ortaya çıkan titreşimler dalgalar yayılarak yer yüzünde sarsıntılar oluşturur.
Depremler levhaların birleştiği yerlerde ve fay hatlarında  meydana gelir.

1. Fay
Yer kabuğunda oluşan arazi kırığına fay denir.

2. Fay Hattı
Fayın başladığı ve bittiği noktalar arasındaki mesafeye fay hattı denir.
Fay hattında birçok fay bulunur.

3. Deprem Bölgesi
Fay hattı geçen, deprem oluşma ihtimalinin yüksek olduğu bölgeye deprem bölgesi denir.
Levha hareketleri ve volkan püskürmesi gibi depreme neden olan olayların gerçekleştiği yerlerdir.

4. Merkez (Deprem) ÜssüDeprem dalgalarının yer yüzüne en kısa mesafeden ulaştığı noktaya merkez üssü denir.
Merkez üssünde deprem en şiddetli hissedilir.

5. Odak noktası
Depremin yer altında meydana geldiği yere odak noktası denir.



Depremden Korunma Yolları


Depremler önlenemez fakat alınacak tedbirler ile vereceği zararlar azaltılabilir.

  • Binalar sağlam zemin üzerine yapılmalıdır, fay hatları üzerine yapılmamalıdır
  • Binalar sağlam yapılmalıdır. Eksik ve çürük malzeme kullanılmamalıdır.
  • Çürük binalar tespit edilerek yıkılarak yenileri yapılmalıdır.
  • Deprem konusunda eğitimler verilerek insanlar bilinçlendirilmelidir.


Deprem öncesi yapılması gereken hazırlıklar
Deprem çantası oluşturulmalıdır.
Aile afet planı oluşturulmalıdır.
Raflar duvarlara sabitlenmelidir.
Ağır ve kırılabilir eşyalar alt raflarda saklanmalıdır.

Deprem sırasında yapılması gerekenlerSakin olmalısınız.
Yanan ocak ve vanaları kapatınız.
Evden çıkmayı düşünmeyin.
Devrilebilecek ve kırılarak zarar verecek eşyalardan uzak durunuz.
Güvenli olduğunu düşündüğünüz yerde uygun pozisyonda depremin bitmesini bekleyiniz.



B- Volkan Patlamaları


Yanardağ magmanın yer kabuğundan çıktığı yerlerdir.
Yanardağ patlamalarının aniden oluştuğu için insanların ölümüne neden olabilmektedir.




C-Sel


Toprağın üzerini kaplayan ve ani, düzensiz, büyük su taşkınlarına sel denir.
Akarsular taşıyabileceğinden fazla su ile yüklendiklerinde sel meydana gelir.
Fazla miktarda yağış meydana gelmesi, kar kütlelerinin aniden erimesi del oluşmasına neden olabilir.
Sel sonucu can ve mal kayıpları meydana gelir. Temiz su bulunamaz, tarım alanları zarar görür, ulaşım aksar.

Selden Korunma Yolları


  • Binalar akarsu yataklarına yapılmamalıdır.
  • Suyun akabileceği yağmur suyu
  • Doğal bitki örtüsü ve orman korunmalıdır.
  • Barajlar kurularak akarsular kontrol altına alınmalıdır.


D- Heyelan (Toprak kayması) 


Heyelan


Toprak tabakasının eğimli arazilerde büyük kütleler halinde kaymasına toprak kayması (heyelan) denir.
Heyelan fazla yağış alan ve eğimli arazilerde görülür.
Heyelan bir anda gerçekleşmesinden dolayı can ve mal kayıplarına neden olmaktadır.
Toprağın suya doyması sonucu bir anda gerçekleşir.
Heyelan genellikle ilkbahar mevsiminde görülmektedir.
Ülkemizde Karadeniz Bölgesi en çok heyelanın görüldüğü yerdir.


Heyelandan Korunma Yolları


  • Heyelan olabilecek alanlarda bina yapılmamalıdır.
  • Heyelan olabilecek yerlere setler yapılmalıdır.
  • Heyelan olabilecek yerlere uyarıcı levhalar yerleştirilmelidir.




E- Kasırga (Tayfun)


Bazen rüzgarların birbiri ile çarpışarak, kendi ekseni etrafında dönen girdap oluşturur.
Bunların en küçüğü şeytan kulesi, ortancası hortum, en büyüğü ise kasırgadır.
Kasırga ülkemizde görülmez. Okyanus kenarlarında, suyun sıcak ve havanın nemli olduğu yerlerde görülür.
Kasırga oluşması için okyanus suyu sıcaklığının 27 °C  olması gerekir. Kasırgaların hızı 118 km/h’den fazladır.

Rüzgarlar esme hızına göre farklı isimler alırlar.
Kasırga(Tayfun) > Fırtına > Meltem > Yel
Rüzgar hızını göstermek için Beaufort (Bifort) ölçeği kullanılır.
Rüzgar hızının ölçülmesinde anemometre kullanılır.


Fırtınadan Korunma Yolları


  • Fırtına uyarı sistemleri kurulmalıdır.
  • Binalar fırtınaya dayanıklı yapılmalıdır.
  • Binalarda sığınaklar yapılmalıdır.


Yıkıcı Doğa Olaylarından Korunma Yolları


Yıkıcı doğa olaylarından korunmak mümkündür.
Barınma alanlarının güvenli alanlara kurulması ve sağlam yapılması can ve mal kayıplarını azaltacaktır.

23 yorum:

  1. sizev cevap yok

    YanıtlaSil
  2. ÇOKKKKKKKKKKKKKKK teşekkürler çok yardımcı oldu bu cevaplar bana

    YanıtlaSil
  3. Çok guzel bir yer ve guzel anlatılıyor

    YanıtlaSil
  4. Valla çok tesekurler

    YanıtlaSil
  5. akıllı site29 Ekim 2017 18:28

    teşekkürler sitecigim

    YanıtlaSil
  6. Çok uzun nasıl yazacağım ben bunu😂😂

    YanıtlaSil
  7. bizim okulda teog denemeleri yapılıyor ona hazırlanırken defterlerimi okulda unutmuşum o yüzden internetten çalışmaya karar verdim zaten google'ya yazınca zaten direk bu siteyi baş sırada gösteriyor harika bir yer

    YanıtlaSil
  8. süperrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrbi yandan gene anlamadım

    YanıtlaSil
  9. Çığ zaten Heyelan

    YanıtlaSil
  10. Güzel olmuş İşime Yaradı.Çok sağol kardeşim senden devamını bekliyorum.:DD

    YanıtlaSil
  11. devlet kitabından daha çok bilgl olmuş sağol ma şaka yaptım sağol

    YanıtlaSil
  12. Cok kisa surede yenilenicektir

    YanıtlaSil
  13. çığ = heyelan

    YanıtlaSil