5. Sınıf Canlıların Sınıflandırılması

<==  5.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 1.Sınıf (5.SINIF) ==> 2. ÜNİTE: Canlılar Dünyası ==> Canlıları Tanıyalım

Kazanımlar

F.5.2.1. Canlıları Tanıyalım

Önerilen Süre: 12 ders saati
Konu / Kavramlar: Canlıların benzerlik ve farklılıkları, mikroskobik canlılar, mantarlar, bitkiler, hayvanlar, mikroskop, hijyen, güvenlik tedbirleri

F.5.2.1.1. Mikroskop yardımı ile mikroskobik canlıların varlığını gözlemler.
a. Mikroskobun parçalarına değinilmez.
b. Mikroskobik canlıları gözlemlerken güvenlik ve hijyenle ilgili gerekli tedbirler alınır.
F.5.2.1.2. Canlılara örnekler vererek benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırır.
a. Canlılar; bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroskobik canlılar olarak sınıflandırılır.
b. Canlıların sınıflandırılmasında sistematik terimlerin (alem, cins, tür vb.) kullanımından kaçınılır.
c. Mikroskobik canlılar (bakteriler, amip, öglena ve paramesyum) ve şapkalı mantarlara örnekler verilir, ancak yapısal ayrıntısına girilmez.
ç. Zehirli mantarların yenilmemesi konusunda uyarı yapılır.

 

KONU: Canlıları Tanıyalım

Canlıların Sınıflandırılması 

Bilim insanları canlıları benzer özelliklerine göre gruplara ayırmıştır.
Canlıların benzer özelliklerine göre gruplandırmaya sınıflandırma denir.

 

Canlılar hangi özelliklerine göre sınıflandırılır
1. Canlının yapısı
2. Beslenme şekli
3. Üreme (Çoğalma) şekli
4. Hareket özelliklerine göre sınıflandırılmıştır.

Canlılar neden sınıflandırılır
1 .Sınıflandırma canlıların incelenmesinde kolaylık sağlamaktadır.
2. Yeryüzünde bulunan milyonlarca canlının teker teker incelemek zordur.
3. Sınıflandırma sayesinde canlılar hakkında daha ayrıntılı bilgi elde edilir.
4. Canlılar arasındaki akrabalık ilişkileri ortaya çıkar.
5. Canlıların sınıflandırılması bilimsel iletişimi kolaylaştırır.
6. Grup hakkında bilgi edinildiğinde, bütün grup üyeleri tanınmış olur.

 

Canlıları bitkiler, hayvanlar, mantarlar ve mikroskobik canlılar olmak üzere dörde ayrılır.

A- Mikroskobik canlılar

Mikroskobik canlılar çok küçüktür.
Gözle görülemeyecek kadar küçük canlılardır.
Ancak mikroskopla görülebilir. Bakteriler, amip, öglena, paramesyum mikroskobik canlıdır.

Mikroskobik canlılar birçok ortamda bulunur.
Mikroskobik canlılar havada, suda, toprakta ve diğer canlılar üzerinde yaşarlar.
Mikroskobik canlılar uzayda ve steril ortamlarda yaşayamaz.

Mikroskobik canlılar çok hızlı çoğalır.
Uygun sıcaklık, nem ve besin bulduklarında hızla çoğalır.

Bazı mikroskobik canlılar hastalıklara neden olur.
Hastalık yapan mikroskobik canlılara mikrop denir.
Verem, kolera, grip, zatürre, sıtma mikroplarla bulaşır.
Dişlerin çürümesi de mikroskobik canlılar sağlar.

Bazı mikroskobik canlılar besinler üzerinde çoğalarak bozulmalara neden olur.
Mikroskobik canlıların çoğaldığı besinler tüketilirse zehirler.
Bu nedenle son kullanma tarihi geçen ve açıkta satılan besinler tüketilmemelidir.

Bazı mikroskobik canlılar ise yararlıdır.
Sütten yoğurt ve peynir yapımı,
üzüm suyundan sirke ve şarap yapımı,
havuçtan şalgam yapımı,
hamurun mayalanması,
bağırsaklarımızda B ve K vitamini üretilmesi,
bitki ve hayvan atıkların çürütülmesi,
antibiyotik üretilmesi,
aşı üretilmesinde mikroskobik canlılardan yararlanılır.

 

B-Mantarlar

  1. Mantarlar bitki değildir.
  2. Kendi besinini üretemezler.
  3. Fotosentez yapmazlar.
  4. Aldıkları hazır besinle beslenirler.
  5. Mantarlar bitki ve hayvan atıklarını çürüterek toprağa karışmasını sağlar. Ayrıntılı bilgi
  6. Mantar çeşitleri şapkalı mantar, küf mantarı, maya mantarı ve hastalık yapan mantarlardır.

1. Şapkalı mantar

Şapkaya benzer yapısı vardır.
Doğada bulunan pek çok türü zehirlidir.
Vitamin ve protein bakımından zengindir.
Doğada bulunan mantarlar zehirli olabilir ve bunu ayırt edemeyebiliriz.
Bu nedenle sadece kültür mantarı tüketmeliyiz.

Şapkalı Mantar

Şapkalı Mantar

2. Küf mantarı

Ekmek limon peynir gibi besinlerin küflendirir.
Bitki ve hayvan atıklarının çürümesini sağlar.
Peynir küfünden penisilin adındaki antibiyotik üretilir.

 

3. Maya mantarı

Çok küçüktür gözle görülemez.
Hamurun mayalanmasını sağlar.
Sütün peynire, üzüm suyunun sirkeye dönüşmesini sağlar.

 

4. Hastalık yapan (Parazit) mantarlar 

Genellikle bitki ve hayvanlardan hastalıklara neden olur.
Pamukçuk, saçkıran mantarların sebep olduğu hastalıklardır.

 

C-Bitkilerin sınıflandırılması

Bitkiler güneş ışığı ile besin ve oksijen üreterek, hem kendi besinini hem de diğer canlıların beslenmesini sağlar. Bitkiler çiçekli ve çiçeksiz olmak üzere ikiye ayrılır.

Çiçeksiz bitkiler

Kara yosunu, su yosunu (alg), eğrelti otu, at kuyruğu, kibrit otu ve ciğer otu çiçeksiz bitkidir. Eğrelti otu ve yosunlar ormanlık alanlarda, ağaç diplerinde suyun bulunduğu yerlerde yetişir. Ayrıntılı bilgi

Çiçekli bitkiler

Çiçeksiz bitkilerin dışında kalanların hepsi çiçeklidir. Çiçeksiz bitkilerden daha gelişmiş yapıları vardır. Selvi, mısır, çim, çam ağacı, gül çiçekli bitkiye örnektir.

Çiçekli bitkinin kısımları: Kök, gövde, yaprak ve çiçek kısımları vardır.

cicek_kisimlari

1.Kök: Bitkinin toprak altında kalan kısmıdır. Görevi bitkiyi toprağa bağlamak, topraktan su ve mineralleri almak, aldığı maddeleri gövdeye iletmektir. Turp, havuç, pancar gibi bitkiler köklerinde besin depo ederler.

2.Gövde: Bitkinin dik durmasını sağlar, üzerinde yaprak ve çiçek kısımlarını taşır. Kökten alınan su ve mineralleri yaprağa, yaprakta oluşan besinleri bitkinin diğer kısımlarına iletir. Patates gövdesinde besin depo eder.

3.Yaprak: Yaprakta fotosentez, solunum ve terleme olayları gerçekleşir.
Fotosentez: Havadan karbondioksit, kökten aldığı su ve güneş ışığı ile fotosentez gerçekleşir. Fotosentez sonucu besin ve oksijen üretilir.

Fotosentezin Denklemi

Fotosentezin Denklemi

Su ve Karbondioksit —–Işık enerjisi ile ——–> Besin ve Oksijen

Fotosentez bitkinin sadece yeşil olan kısmında gerçekleşir.

Solunum: Bitkiler geceleri solunum yapar. Fotosentez olayının tersidir.

Terleme: Yapraktan su atılmasına terleme denir.

4.Çiçek: Bitkinin üreme organıdır. Tohum ve meyveyi oluşturur. Çanak yaprak, taç yaprak, erkek ve dişi organ kısımları vardır.

Çanak yaprak: Bitkinin en dış kısmındadır. Yeşil renklidir. Tomurcuk halinde bitkiyi korur.
Taç yaprak: Çiçeğin renkli ve güzel kısmıdır. Erkek ve dişi organı korur.
Erkek organ: İçerisinde polen (Çiçek tozları) bulunur.
Dişi organ: Tohum ve meyve burada oluşur.

Rüzgar ve böcekler bitkinin üremesinde etkilidir. Taç yaprak güzel kokusu ile böcekleri kendine çeker.

 

D-Hayvanların sınıflandırılması

Diğer canlı gruplarına göre daha gelişmiş yapıdadır. Aktif olarak hareket edebilir. Bitkiler ve diğer hayvanlarla beslenirler. Hayvanlar omurgalı ve omurgasızlar olmak üzere ikiye ayrılır.

Omurgalı hayvanlar

Vücutlarından kemik ya da kıkırdaktan oluşan omurgaları vardır. Omurgalı hayvanlar Memeliler, kuşlar, sürüngenler, kurbağalar ve balıklar olmak üzere beş guruba ayrılır.

omurgali_hayvanlar

Memeliler: Vücutları kıllarla örtülüdür. Doğurarak çoğalır ve yavrularını sütle besler. Diğer omurgalı canlılara göre daha gelişmiştir. İnsan, inek, koyun, deve, fare memelilere örnektir. Suda yaşayan balina, fok, yunus, uçabilen yarasa memelidir. Ayrıntılı bilgi

Kuşlar: Vücutları tüyle örtülüdür. Yumurta ile çoğalır ve yavrularına bakarlar. Kanatları vardır fakat hepsi uçamazlar. Penguen, deve kuşu, tavuk, kaz uçamayan kuşlardır. Ayrıntılı bilgi

Sürüngenler: Sürünerek hareket ederler. Vücutları sert, kuru ve pullarla örtülüdür. Yumurta ile çoğalır. Yavrularına bakmazlar. Yılan, kaplumbağa, timsah, kertenkele, dinazor bu guruba girer. Ayrıntılı bilgi

Balıklar: Vücutları pulla kaplıdır. Suda yaşarlar. Yumurta ile çoğalırlar. Solungaç solunumu yaparlar. Yavru bakımı yoktur. Hamsi, sardalya, levrek örnektir. Ayrıntılı bilgi

Kurbağalar: Kurbağalar ve semenderler (Kuyruklu kurbağa) bu guruptadır. Derileri yumuşak ve nemlidir. Hem karadalar hem de suda yaşar. Yumurta ile çoğalır. Yumurtadan çıkan larvalar balığa benzer, solungaç solunumu yapar. Büyüdükçe başkalaşım geçirerek ana canlıya benzer.

Omurgasız hayvanlar

Omurgaya sahip değildirler. Süngerler, sölentereler, solucanlar, yumuşakçalar, eklembacaklılar, derisi dikenliler omurgasız canlılar gurubunda yer alır.

 

 

 Canlıların Sınıflandırılması Sorular

1. Aşağıdaki canlılardan hangisi omurgasızdır?
Arı, maymun, kelebek, leylek

Cevap: Arı ve kelebek

2. Aşağıdaki canlılardan hangisi diğerlerinden farklıdır?
Menekşe, gül, buğday, su yosunu

Cevap: Su yosunu çiçeksiz bitki, diğerleri çiçekli bitkidir.

3. Aşağıdaki varlıklardan hangileri canlıdır?
Robot, otomobil, mantar, hava, su yosunu, su, bakteri

Cevap: Mantar, su yosunu ve bakteri canlıdır.

4. Çiçekli bitkinin üreme organı nedir?

Cevap: Çiçektir

5. Mantarlar neden bitkiler gurubunda yer almaz?

Cevap: Bitkiler fotosentez yapar (Kendi besinini üretebilir). Mantarlar ise tüketicidir, fotosentez yapmazlar

5.Sınıf Canlıları Tanıyalım Konusu Doğru-Yanlış Etkinliği

 

Diğer Sorular

Diğer Konular

Etiket(ler): , , , , .Yer işareti koy Kalıcı Bağlantı.

5. Sınıf Canlıların Sınıflandırılması için 41 cevap

  1. rojin diyorki:

    iyimiş çok sağolun sınıfta kesin 1. olurum 😀

  2. ceyda diyorki:

    çok güzel yazılmış her şey var

  3. adanur diyorki:

    arkadaşlar kim yayınladıysa teşekkürler %100 işime yaradı sağolun

    • berke diyorki:

      … Admin güzel yazmıssın sana lafım yok ama %100 almamıstır yalan sölme bari böle seyler bida sakın yapma sana bir abi olarak duyurıyım

      • irem su diyorki:

        arkadaşım öncelikle başkaları hakkında ön yargılı konuşmamayı öğrenirsen sevinirim bence hata yapıyorsun kendine çeki düzen vermelisin…

        • demet özütatlı diyorki:

          aynen berke kendine çeki düzen vermeli. ön yargılı konuşmamalı. hem adanur doğru söylüyor. %100 işe yarıyor. sınav yaptık gerçenkine 100 aldım sınavdan. öğretmen sadece bu üniteden sordu. ben de burdan çalıştığım için 100 aldım. iyi ki buradan çalışmışım.

    • fdsbg diyorki:

      aynen benimde.

  4. burak diyorki:

    bu nasıl bişey hangisini yazsam bilimiyom

  5. furkan diyorki:

    fena değil

  6. kasım diyorki:

    sınavdan 100 aldımm (beer)

  7. Esra diyorki:

    Ya sınıvdan önce gelseydim çok iyi olurdu üff

  8. by sinem diyorki:

    tek kelime ile süper üstü

  9. MrOzgur diyorki:

    Fena Değil

  10. sude diyorki:

    harikasınızzzzzzzz süperin süper üstü

  11. Alis diyorki:

    Cok guzel bir site insallah sinavda 5 alirim cok faydali bir site herkese tavsiye ediyorum 🙂 😀

  12. aleyna diyorki:

    bu siteye bir şeyler eklenebilir mi? bu arada özet harika.

  13. aleyna diyorki:

    bu yere bir şeyler eklenebilir mi? (bu arada onu özeti çok güzel olmuş. harika.)

  14. fatma diyorki:

    bunu proje ödevi için baktım çok sağolun ama birkaç resim daha eklenebilirdi. 😀 😀

  15. selmannn koysuren diyorki:

    guzel hocam saolunnn

  16. ofcu genç diyorki:

    off proje için örnek lazım

  17. seymen diyorki:

    abi çok teşekkürkler çok sağol

  18. NOOB diyorki:

    cok guzel tesekkurler

  19. @rd@ diyorki:

    Dislike diyenler like
    Yani köyü olmuş
    Şaka şaka okuduğum en süper bilgi

  20. şeyda diyorki:

    çok iyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyyiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii ooooooolmuşşşşşşşş

  21. bilinmeyen kişi diyorki:

    güzel olmuş

  22. Kenan diyorki:

    Çok yararlı 😀

  23. ROJDA diyorki:

    bencede güzel

  24. Name diyorki:

    Çok Teşekkürler 👍👍👍😁😁😁😃😃😃

  25. abdulkadir diyorki:

    güzel

  26. Muhammet Emir diyorki:

    çok güzel olmuş ellerinize sağlık

  27. bsudeysaliih diyorki:

    Bizim öğetmenimiz çok zor soruyor 1.sinden çok düşük aldım 2.sinden inş yuksek alacagım

  28. xdco diyorki:

    Çok güzel ellerinize sağlık teşekkürler

  29. Bay Mert diyorki:

    Artık daha çalışkanım😎

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir