7. Sınıf Fen Bilgisi Günlük Plan Örneği iş – enerji

7. Sınıf Fen Bilgisi Günlük Plan Örneği

GÜNLÜK  PLAN

OKULUN ADI : ……. Ortaokulu

DERSİN ADI  : Fen Bilimleri

SINIFI : 7-A

ÜNİTENİN ADI VE NUMARASI: Kuvvet ve Hareketin Buluşması-Enerji,  2

KONUNUN ADI : Bir Yay İş Yapılarak Sıkıştırılır

İş Enerji – Enerji İştir

SÜRE : 40 dk.

ÖĞRETMENİN ADI VE SOYADI : ……………….

ÖĞRENME VE ÖĞRETME TEKNİKLERİ : Sokrates  (tümevarım) Yöntemi, Laboratuar Tekniği

KAYNAK KİTAPLAR : Fen Bilgisi 8 ders kitabı, Tekışık Yayıncılık, Ankara, 1999 , Fen Bilgisi 7 ders kitabı, MEB Yayınları, Ankara, 2003

ARAÇ GEREÇLER    : Tahta,silgi,tahta kalemi, tepegöz, asetat kağıtları, dinamometre, oyuncak araba, kibrit, cetvel, top

KONULARIN ÖRÜNTÜSÜ

Konu başlıkları : Bir yay iş yapılarak sıkıştırılır,İş enerji – enerji iştir

Temel noktalar :

1) İşi kavrayabilme ve birimini söyleyebilme.

2) Enerjiyi kavrayabilme ve birimini söyleyebilme.

3) Enerji çeşitlerini kavrayabilme.

Yardımcı noktalar :

1) İşin ne olduğunun açıklanması.

2) İşin matematiksel olarak ifade edilmesi.

3) Enerjinin ne olduğunun açıklanması.

4) Enerjinin işe eşit olduğunun açıklanması.

5) Cisim üzerine yapılan işin açıklanması.

6) Potansiyel enerjinin açıklanması.

7) Kinetik enerjinin açıklanması.

8) Enerji dönüşümünün açıklanması.

 

AMAÇ VE HEDEF DAVRANIŞLAR

Amaç 1: İşi kavrayabilme.

Hedef davranışlar :

1) İşin ne olduğunu yazma / söyleme.

2) İşi ifade eden formülü yazma / söyleme.

3) İş problemlerini çözme.

Amaç 2 : Enerjiyi kavrayabilme.

Hedef davranışlar :

1) Enerjinin ne olduğunu yazma / söyleme

2) Enerji birimini söyleme / yazma.

3) Enerjinin işe eşit olduğunu ifade etme.

4) Enerji problemlerini çözme.

Amaç 3 : Enerji dönüşümünü kavrayabilme.

Hedef davranışlar :

1) Potansiyel enerjinin ne olduğunu yazma / söyleme.

2) Kinetik enerjinin ne olduğunu yazma / söyleme.

3) Potansiyel enerjinin formülünü yazma / söyleme.

4) Kinetik enerjinin formülünü yazma / söyleme.

5) Enerji dönüşümü problemlerini çözme.

 

Giriş Bölümü                                                                                                           2 dk.

DERSİN UYGULANMASI

 

1)Dikkati çekme:

Soru : Arkadaşlar bugün acaba enerjik bir günümüzde miyiz ?

Sizi bilmem ama ben çok enerjiğim.Bu sebeple bugün daha fazla konu işleyeceğiz.Geçen ders bir cismin şeklini, yönünü, doğrultusunu, konumunu değiştiren etkiye kuvvet denildiğini öğrenmiştik.Pürüzlü yüzeyler ile cisim arasında, hareketi zorlaştıran ve hareket yönüne zıt yönde ortaya çıkan kuvvete sürtünme kuvveti denildiğini öğrenmiştiniz.

2)Güdüleme:

Bir kuvvet, bir cisim üzerine etki edip onun konumunun değişmesine sebep oluyorsa, iş yapmış demektir.

3)Geçiş :

Soru : Bir kuvvet uygulamadan iş yapabilir miyiz ?

Geliştirme Bölümü                                                                                                  32 dk.

Cevap : Hayır

 

Soru : Bütün gece kitap okuyan Zeynep iş yapmış mıdır ?

Cevap : Hayır

Soru : Peki kitaba kuvvet uygulamış mıdır ?

Cevap : Hayır

İŞ

Bir kuvvet, cismin üzerine etki edip onun konumunun değişmesine sebep oluyorsa, bu kuvvet bir iş yapmıştır.İş W ile gösterilir.(Tekışık, H. 1999)

Kuvvet ve yer değiştirme aynı doğrultuda olduğunda iş, kuvvet ile yer  değiştirmenin çarpımına eşittir.(Tekışık, H. 1999)

iş formül

W =F . DX

Soru : Vektörel ve skaler nicelik neydi ?

Cevap : Sadece sayısal değeri ve birimi olan niceliklere skaler nicelikler denir.Bazı nicelikleri sadece  bir sayı ve birim ile belirtemeyiz.Bu nicelikleri tam olarak belirtmek için yönleri de söylemek gerekir.Bu tür  niceliklere vektörel nicelik denir.

Soru : Kuvvet vektörel mi skaler mi ?

Cevap : Vektörel.

Soru : Yer değiştirme vektörel mi skaler mi ?

Cevap : Vektörel.

Soru : İş vektörel niceliktir diyebilir miyiz ?

Cevap : Hayır. F ve X vektörel olmasına rağmen W skalerdir.

SI birimi Newton (N), DX yer değiştirmesi metre (m)’dir.İş birimi (N.m)’dir.Bu birime SI sisteminde Joule denir.J şekli ile gösterilir.

W =F .DX

1J = 1 N.m

Soru : Duvara kuvvet uyguladığımda iş yapmış olur muyum ?

Cevap : Hayır

Örnek: 20N’luk  kuvvet bir cisme uygulandığında onun, uygulama doğrultusunda ve yönünde 5m yer değiştirmesine neden oluyor.Bu kuvvetin yaptığı iş kaç J ?

Çözüm : W =F .  DX

F = 20N . DX

W = 20 . 5 = 100J’dür.

ENERJİ

 

Soru : Biz insanlar hayatımızı sürdürmek için neye ihtiyacımız var ?

Cevap : Su, besin ve hava.

Soru : Niçin ?

Cevap : Enerji ihtiyacımızı karşılamak için.Hayati işlevlerimizi yerine getirebilmek için enerjiye ihtiyacımız var.Koşmak,yürümek, çantamızı taşımak için vs. için hep enerjiye ihtiyacımız var.

Soru : Fakat dünyadaki bütün işler kas enerjisiyle mi olur ?

Cevap : Hayır. Teknoloji geliştikçe insanların yapması gereken işleri, makineler, robotlar yapar hale gelmiştir.Fakat bu makinelerin enerjiye ihtiyaçları vardır. Enerjilerini petrol, kömür, linyit, doğalgaz, elektrik gibi enerjilerden elde ederler.

Soru : Enerjiyle iş arasında nasıl bir bağıntı kurdunuz ?

Cevap : Enerji iş yapabilme yeteneğidir.

Etkinlik 1 Enerjinin İşe Dönüşümü

Araçlar ve gereçler : Deney arabası, dinamometre, ip, metre

Deneyin yapılışı:

Soru : Deneyimizi yapmak için hangi iki gönüllü gelmek ister ?

*Masanın üstünde 1m ölçüp işaretleyiniz.Arabayı dinamometrenin ucuna takınız.Biriniz arabayı 1m boyunca çekerken diğeriniz de dinamometrenin değerini okuyunuz. Yapmış olduğunuz işi ve harcadığınız enerjiyi hesaplayınız ?

*W=F.DX=ENERJİ                                                                                                         Harcadığınız enerjiniz işe dönüşmüş oldu.

Etkinlik 2 – İşin Enerjiye Dönüşmesi

Araç ve gereçler: Kibrit

Deneyin yapılışı :

Deneyimizi yapmak için kim gelecek ?

*İlk önce kibritin üstünde 3cm işaretleyiniz. Çöpü bastırarak yer değiştiriniz.

* Kibrit çöpü ne oldu ? Tutuştu mu ? Peki buna sebep olan neydi ?

Cevap : Kibrit çöpünün yer değiştirmesi için bir kuvvet uyguladınız.Bir iş yaptınız. Yapılan iş esnasında, kibrit çöpü ile yüzey arasındaki  sürtünmeden dolayı bir ısınma oldu. İş enerjiye dönüştü, bu enerjide kibrit çöpünü tutuşturdu.

*Birinci deneyde enerjinin işe, ikinci deneyde işin enerjiye dönüştürdüğünü gözlemlediniz.Buna dayanarak nasıl bir sonuca vardınız ?

*Cevap : İş enerjiye, enerji de işe dönüşebildiğine göre    İŞ = ENERJİ      Dolayısıyla enerji birimi de Joule.

İş yaparken enerji kullanılmasının yanı sıra  üzerinde iş yapıldığında cisimler enerji kazanır. Çünkü üzerinde yapılan iş, cisme enerji olarak aktarılır.Örneğin sıkışan yay gibi.

Örnek : 10 N luk bir kuvvet durgun bir cisim yerini uygulama doğrultusunda 8m değiştiriyorsa, kaç J enerji harcamış olur?

Çözüm :

F = 10N                     W = F.DX

DX = 8m                    W = 10.8

W = 80J ve harcanan enerji de 80J.

Mekanik Enerji

Hareket durumundaki maddelerin enerjisidir.Örneğin akan su, hızla uçan uçağın enerjisi, vs hep mekanik enerjidir.

Düşünün ki çok soğuk bir yerdesiniz ve çok üşüyorsunuz. Isınmak için ne yaparsınız? Neden? Ellerinizi birbirine sürter ısınmaya çalışırsınız. Çünkü hareket enerjisi sürtünmeden dolayı ısı enerjisine dönüşür.Diğer enerji çeşitleri elektromanyetik, nükleer ve kimyasal enerjidir.

Kinetik Enerji

Hareket durumundaki bir cisim iş yapabilme yeteneği olduğu için enerjisi vardır. Hareketin enerjisi kinetik enerjidir.

Etkinlik 3 Kinetik enerjiye kütle ve hızın etkisini rol alma tekniği ile öğrenirler.Öğrenciler kalabalık bir sokakta yürümeyi canlandırırlar. Önce hızlı yürüyen iki kişi sonra da yavaş yürüyen iki kişi çarpışır.

*Hangi çarpışmada daha çok hissettiniz? Hızlı hareket ettiğinizde daha çok hissettiniz değil mi?

Etkinliğin bu kısmı kütleleri farklı 3 öğrenci ile gerçekleştirilir. Bir kişi sabit tutularak farklı kütleli iki kişiyle çarpıştırılır.

*Hangi arkadaşınla çarpışınca daha çok hissettin?

Soru : Bu iki uygulamada kütle ve hız enerjiyi nasıl etkilemiş olabilir?

Cevap : Cismin kütlesi ve hızı arttıkça enerjisi artar.

Ek = 1/2mv2

m = kg    ,  v = m/ s   , kg.m.m/s2   = N.m = Joule

Örnek : 10 kg kütleli bir cisim v = 80m/s hızla giderken harcadığı kinetik enerji kaç J ?

Cevap : Ek = 1/2mv2     Ek =1/2.10.82    Ek = 32000 J

Potansiyel Enerji

Her an kullanılabilecek şekilde depolanabilen enerjiye potansiyel enerji denir. Bir cisimde potansiyel enerjinin depolanması ya onun konumunu değiştirerek ya da biçimini değiştirerek olur. Potansiyel enerji; bir cisim durumu ve biçimi nedeniyle sahip olduğu enerjidir.Örneğin esnetilen bir lastiğin bırakıldığında uçması. Ep ile gösterilir.

Ep = mgh

Enerjinin Konumu

Etkinlik 4 – Topu 1m yukarıdan serbest düşmeye bırakıp topun hareketi gözlemlenir.

Soru : Top hangi konumunda sadece potansiyel enerjiye sahiptir?

Cevap : Maksimum yükseklikte.

Soru : Top hangi konumunda sadece kinetik enerjiye sahiptir?

Enerji yok edilemez, yoktan da var edilemez. Enerji bir türden başka bir türe dönüşür. Toplam enerji değişmez.

 

 

Değerlendirme Bölümü                                                                                          3 dk.

1) A noktasından V hızıyla geçen cisim, sürtünmeli KL yoluna girerek, L noktasında duruyor.

Buna göre KL arasında,

I.Cismin kinetik enerjisi azalmıştır.

II.Cismin potansiyel enerjisi artmıştır.

III.Sürtünme nedeniyle ısı enerjisi açığa çıkmıştır.

yargılarından hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) I         B) II        C) I -III         D)I-II-III

 

2)Hava direncinin olmadığı ortamda, serbest bırakılan cisim,

I.Potansiyel enerjisi azalır.

II. Kinetik enerjisi artar.

III.Mekanik enerjisi değişmez.

hangisi ya da hangileri doğrudur?

A) I       B) II           C) III              D) I,II,III

3)

 

soru1

Şekilde gördüğünüz bilye, A noktasından bırakıldıktan sonra çukur bölgede ileri geri gidip geldikten sonra B’de duruyor.Bilyenin  hareketi hakkındaki düşünceleriniz ne olabilir?

A)Bilyenin B’de durması enerji konumuna göre normaldir.

B)Bilyenin A’daki potansiyel enerjisi C’deki potansiyel enerjisinden fazla olduğu için,

C noktasını aşıp gitmeliydi. AC arasında sürtünme olduğundan enerji kaybetmiş ve

B’de kalmıştır.

C)B’deki kinetik enerjisi A’daki kinetik enejisindenden daha az olduğundan B’de

kalmıştır.

D)C’deki potansiyel enerji B’dekinden fazla olduğundan B’de kalmıştır.

Sonuç Bölümü                                                                                             3 dk.

 

1)Son Özet :

Konunun kısa bir tekrarı yapılır.

2)Tekrar Güdüleme :

Bugün öğrendiklerinizi tekrar edin.Gelecek derse anlamadığınız noktaları sorun.

3)Kapanış : Gelecek derse görüşmek üzere.

 

 

Etiketlenmiş , , , .Yer işareti koy permalink.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir