8.Sınıf Mayoz Bölünme

<==  8.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 8.SINIF ==> 1. Ünite: Hücre Bölünmesi ve Kalıtım ==> Mayoz

Kazanımlar

8.1.3. Mayoz
Önerilen Süre: 6 ders saati

Konu/Kavramlar: Üreme hücrelerinin mayozla oluşumu, mayozun canlılar için önemi,
mayozu mitozdan ayıran özellikler
8.1.3.1. Mayozun ne olduğunu kavrar ve canlılar için önemini araştırır.
Mayoz evrelerinin adları verilmez.
8.1.3.2. Üreme ana hücrelerinde mayozun nasıl gerçekleştiğini model üzerinde gösterir.
8.1.3.3. Mayoz ve mitoz arasındaki farkları kavrar.
Mayoz ve mitoz arasındaki farklılıklar verilirken, bölünme evrelerindeki farklılıklara
değinilmez.

KONU: Mayoz

Erkek ve dişi üreme hücrelerinin birleşerek yeni bireyler oluşturmasına eşeyli üreme denir.
Eşeyli üremede ata canlıdan gelen özellikler yavru canlıya aktarılır.
Yavru canlı görünüş ve kalıtsal açıdan ata canlılardan farklıdır.

Mayoz bölünme

 

A- Mayoz Bölünme

Mayoz bölünme mayoz1 ve mayoz2 olmak üzere iki aşamada gerçekleşir.

Mayoz_bolunme

Mayoz1:

  • (İnterfaz) Hücre bölünmek için hazırlık yapar.
  • (Profaz 1)DNA kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturur. Mayoz 1 in en önemli özelliği parça değişimi (Krossing over) olayıdır. Anneden ve babadan gelen homolog kromozomlar yan yana gelerek birbiri üzerinde kıvrılır. Kromozomların arasında parça değişimi olur.
  • (Metafaz 1)Homolog kromozomlar hücrenin ortasında tek sıra dizilir.
  • (Anafaz 1) Homolog kromozomlar kutuplara doğru çekilerek ayrılır. Bu sayede kromozom sayısı yarıya inmiş olur.
  • Sitoplazma bölünmesi ile de iki hücre oluşur.
  • Mayoz1den hemen sonra mayoz2 ye geçilir.
  • Bu arada hazırlık aşaması ve DNA nın kendini eşlemesi görülmez.

Mayoz2:

  • Mayoz 2, mitoz bölünmeye benzer.
  • Kromozomlarda bulunan kardeş kromotitler birbirinden ayrılır.
  • Hücreler tekrar ikiye bölündüğü için toplam dört yavru hücre oluşur.

Mayoz bölünme ile bitki ve hayvanlarda üreme hücrelerinin oluşması sağlanır.
Dişi ve erkek üreme hücreleri (sperm ve yumurta) birleşerek tekrar kromozom sayısı 2n olur. Bu şekilde nesiller boyu kromozom sayısı değişmeden korunmuş olur. Oluşan yeni canlıda mayoz bölünme ile kalıtsal çeşitlilik sağlanmış olur.

 

B- Mayoz bölünmenin özellikleri

  1. Eşey ana hücrelerinde görülür.(Yumurta ve sperm ana hücresi)
  2. Üreme hücresi (gamet) oluşur.
  3. Hayvanlarda sperm ve yumurta hücresi, bitkilerde yumurta ve polen oluşur.
  4. Mayoz bölünme geçiren hücre, bir daha bölünemez.
  5. Mayoz1 ve mayoz2 olmak üzere iki aşamadan meydana gelir.
  6. Mayoz1 de kromozom sayısı yarıya iner, mayoz2 de kardeş kromotitler birbirinden ayrılır.
  7. Mayoz bölünme sonucu 4 yavru hücre oluşur.
  8. Kromozom sayısı yarıya iner. (2n kromozomda n kromozomlu hücreler oluşur.)
  9. Mayoz1 de parça değişimi olayı görülür. Parça değişimi ile kalıtsal çeşitlilik oluşur.
  10. Mayoz bölünme ile kromozom sayısı sabit kalır.
  11. Eşeyli üremenin temelini oluşturur.

Bitkide Mayoz Mitoz Döllenme

 

Hayvanda Mayoz Mitoz  Döllenme

 

C- Mitoz bölünme ve mayoz bölünmenin karşılaştırılması

 

Mitoz bölünme Mayoz bölünme
1 Vücut hücrelerinde görülür Eşey ana hücrelerinde görülür.
2 İki hücre oluşur Dört hücre oluşur.
3 Kromozom sayısı değişmez Kromozom sayısı yarıya iner
4 Tek hücrelilerde üremeyi, çok hücreli canlılarda büyümeyi, yıpranan ve yaralanan kısımların onarılmasını sağlar. Üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar.
5 Oluşan hücreler kalıtsal açıdan ana canlı ile aynıdır Oluşan hücreler kalıtsal açıdan birbirinden farklıdır.
6 Krossing over (Parça değişimi) görülmez Krossing over (Parça değişimi) görülür
7 Homolog kromozomlar ayrılmaz Homolog kromozomlar birbirinden ayrılır
8 Kalıtsal devamlılığı sağlar Tür içerisinde kalıtsal çeşitlilik oluşur.
9 Bir çekirdek bir sitoplazma bölünmesi görülür. İki çekirdek iki sitoplazma bölünmesi görülür.
10 Canlıların yaşamı boyunca devam eder. Ergenlik dönemi ile başlar, üreyebildiği süre boyunca devam eder.
11 Mitoz bölünme geçiren bir hücre tekrar mitoz geçirebilir. Mayoz bölünme geçiren bir hücre bölünme yeteneğini kaybeder.
12 Mitoz n ve 2n kromozomlu hücrelerde görülür Mayoz  2n kromozomlu hücrelerde görülür
13 Oluşan hücrelerin gen yapısı aynıdır.  Oluşan hücrelerin gen yapısı farklıdır.
Etiket(ler): , , , .Yer işareti koy Kalıcı Bağlantı.

8.Sınıf Mayoz Bölünme için 12 cevap

  1. isimsiz arkedeş diyorki:

    ya bu anlatım güzel ama ses eki veya video koyulursa daha iyi olabilir/ farklarda başka şeyler var mı ben mi yanlış hatırlıyorum ?

  2. Enes abi diyorki:

    Enes abi keşke annem sen olsan

  3. sdas diyorki:

    mayoz bolunmede kardeş kromatid olayı yok ki

  4. Sena diyorki:

    Mayoz 1 de tek sıra halinde dizilmiyor çift çift ve aynı zamanda mayozda interfaz filan yok yanlışları düzeltin lütfen

  5. BiLSaMmM diyorki:

    güzel sayılır…… ama biraz daha derine inebilirlerdi………………..özetin özeti gibi olmuş:D XD

  6. Ahmet Taha Çetin diyorki:

    Buradan 8-C sınıfına Selamlar

    -Gerçek Temsilci

  7. HazretiYaşıo diyorki:

    Enes abi keşke annem sen olsan

  8. behlül diyorki:

    test çok güzel teogçulara öneririm mmuuuhtteşşşeeemmm

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir