8.Sınıf Fen Bilimleri Besin Zincirinde Enerji Akışı

Ortaokul 4.Sınıf (8.SINIF) ==> 6. Ünite: Canlılar ve Enerji İlişkileri

KONU: Besin Zincirinde Enerji Akışı

Bütün canlıların yaşamsal faaliyetleri için enerjiye ihtiyacı vardır. Bu enerji ihtiyacı besinlerle karşılanır. Bütün enerjilerin kaynağı güneştir. Güneş ışınları ile gelen enerji fotosentez olayı ile besinlere aktarılır. Canlılar bu enerjinin bir kısmını kullanır, bir kısmını depo eder. Besin zinciri sayesinde bir canlıdan diğer canlıya vücudunda depo ettiği bu enerji aktarılır. Ayrıntılı Bilgi

Besin zinciri: Ekosistemde bulunan canlıların birbirini tüketmesi ile oluşan zincirdir.
Besin (enerji) piramidi: Besin zincirinin en alt basamağından başlayarak dikey dizilmesidir.

enerji piramidi

Besin piramidinin özellikleri (Aşağıdan yukarıya doğru)
* Aktarılan enerji azalır (Yaklaşık %10 u aktarılır)
* Biyokütle azalır. (Canlıların toplam kütlesi)
* Canlıların vücudunda biriken zehir miktarı artar.
* Canlı sayısı azalır.
* Canlı büyüklüğü artar.

Üretici canlılar (Ototroflar)

Kendi besinini kendi yapan canlılardır. Üretici canlılar inorganik maddeler ve güneş enerjisi ile besin üretir. Üretici canlılar güneş enerjisindeki enerjiyi kimyasal enerjiye dönüştürür. Besin zincirinin ilk basamağında her zaman üreticiler bulunur.

Tüketici canlılar (Heterotroflar)

Besinlerini dışarıdan hazır olarak alan canlılardır. Tüketiciler etçil, otçul, hem otçul hem etçil olmak üzere üç çeşittir.

Ayrıştırıcılar (Saprofit, çürükçül)

Bunlar bakteri ve mantarlardır. Ölü canlılar ve canlı atıklarını parçalayarak beslenirler. Bu sayede canlıların toprağa karışmasını sağlar. Madde döngüsü tamamlanmış olur.
Ayrıştırıcı canlılar da tüketicidir. 

Üreticilerden tüketicilere doğru gidildikçe aktarılan besin (enerji) miktarı azalmaktadır. Her basamakta enerji %10 aktarılır. Enerjinin büyük bir kısmı yaşamsal faaliyetlerde kullanılmaktadır. Canlı yapısında çok az bir kısmı depo edilmektedir.

Fotosentez

Fotosentezin Denklemi

Fotosentezin Denklemi

Karbondioksit + Su ======> Besin + Oksijen

Fotosentez: Üreticilerin klorofilinde güneş enerjisi yardımıyla su ve karbondioksit kullanarak, besin ve oksijen üretilmesine fotosentez denir.

Fotosentez yapan canlılar: Yeşil bitkiler, öglena, mavi-yeşil algler, siyano bakteriler.

Fotosentezde oksijenin kaynağı sudur. Besinin kaynağı karbondioksittir.

Fotosentezi etkileyen faktörler

1. Karbondioksit: Fotosentez için karbondioksit olmalıdır. Karbondioksitin artması fotosentez hızını artırır. Ancak belirli bir noktadan sonra hız artmaz.

2. Su: Fotosentez için bitkinin yeterli miktarda su alması gerekir.

3. Işık: Fotosentez de ışığın çok kaliteli olması gerekir. Yapay ışık kaynaklarında da fotosentez yapılabilir, fakat çok fazla ışığa ihtiyaç vardır. Işığın miktarının artması fotosentezi artırır. Belirli bir noktadan sonra hızı etkilemez. Fotosentez en hızlı mavi ve mor ışıkta, en yavaş yeşil ışıkta gerçekleşir.

4. Sıcaklık: Fotosentez için en uygun sıcaklık 25-30 °C arasıdır. Sıcaklığın artması ya da azalması hızı azaltır.

Fotosentez ürünleri: Fosil yakıtlar, ahşap ürünler, kağıt, kumaş, ilaç, plastik ürünler fotosentezle oluşmaktadır.

Solunum

Solunum: Canlıların besin maddelerini parçalayarak enerji elde etmesidir. Solunum olayı ile besin(glikoz) parçalanarak enerji ATP ye aktarılır.

Oksijenli solunum

Besinin oksijen kullanılarak yakılmasıdır. 38 ATP üretilir. Bu olay mitokondri de gerçekleşir.

C6H12O6 + 6O2 =======> 6CO2 + 6H2O

Besin + Oksijen ======> Karbondioksit + Su

Oksijensiz solunum (Fermantasyon)

Besinin oksijen kullanılmadan parçalanmasıdır. Bu olay sitoplazmada gerçekleşir. 2 ATP üretilir. Solunum sonucunda etil alkol, laktik asit ya da asetik asit üretilir. Maya hücreleri, bazı bakteriler ve zorunlu durumlarda bitki ve hayvan hücrelerinde de görülür.

 

Etiketlenmiş , , , , .Yer işareti koy permalink.

8.Sınıf Fen Bilimleri Besin Zincirinde Enerji Akışı için 1 cevap

  1. elif diyorki:

    Çok güzel olmuş ellerinize sağlık

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir