8.Sınıf Fen Bilimleri Mayoz

<==  8.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 4.Sınıf (8.SINIF) ==> 1. Ünite: Hücre Bölünmesi ve Kalıtım ==> Mayoz

Kazanımlar

8.1.3. Mayoz
Önerilen Süre: 6 ders saati
Konu/Kavramlar: Üreme hücrelerinin mayozla oluşumu, mayozun canlılar için önemi,
mayozu mitozdan ayıran özellikler
8.1.3.1. Mayozun ne olduğunu kavrar ve canlılar için önemini araştırır.
Mayoz evrelerinin adları verilmez.
8.1.3.2. Üreme ana hücrelerinde mayozun nasıl gerçekleştiğini model üzerinde gösterir.
8.1.3.3. Mayoz ve mitoz arasındaki farkları kavrar.
Mayoz ve mitoz arasındaki farklılıklar verilirken, bölünme evrelerindeki farklılıklara
değinilmez.

KONU: Mayoz

Erkek ve dişi üreme hücrelerinin birleşerek yeni bireyler oluşturmasına eşeyli üreme denir. Eşeyli üremede ata canlıdan gelen özellikler yavru canlıya aktarılır. Yavru canlı görünüş ve kalıtsal açıdan ata canlılardan farklıdır.

Mayoz bölünme

Mayoz Bölünme

Mayoz bölünme mayoz1 ve mayoz2 olmak üzere iki aşamada gerçekleşir.

Mayoz_bolunme

Mayoz1:

  • Hücre bölünmek için hazırlık yapar.
  • DNA kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturur.
  • Mayoz1 in en önemli özelliği parça değişimi (Krossing over) olayıdır. Anneden ve babadan gelen homolog kromozomlar yan yana gelerek birbiri üzerinde kıvrılır. Kromozomların arasında parça değişimi olur.
  • Homolog kromozomlar hücrenin ortasında tek sıra dizilir, sonra kutuplara doğru çekilerek ayrılır.
  • Bu sayede kromozom sayısı yarıya inmiş olur.
  • Sitoplazma bölünmesi ile de iki hücre oluşur.
  • Mayoz1den hemen sonra mayoz2 ye geçilir.
  • Bu arada hazırlık aşaması ve DNA nın kendini eşlemesi görülmez.

Mayoz2:

  • Mitoz bölünmeye benzer, Kromozomlarda bulunan kardeş kromotitler birbirinden ayrılır.
  • Hücreler tekrar ikiye bölündüğü için toplam dört yavru hücre oluşur.

Mayoz bölünme ile bitki ve hayvanlarda üreme hücrelerinin oluşması sağlanır. Dişi ve erkek üreme hücreleri (sperm ve yumurta) birleşerek tekrar kromozom sayısı 2n olur. Bu şekilde nesiller boyu kromozom sayısı değişmeden korunmuş olur. Oluşan yeni canlıda mayoz bölünme ile kalıtsal çeşitlilik sağlanmış olur.

Mayoz bölünmenin özellikleri
1. Eşey ana hücrelerinde görülür.(Yumurta ve sperm ana hücresi)
2. Üreme hücresi (gamet) oluşur.
3. Mayoz bölünme geçiren hücre, bir daha bölünemez.
4. Mayoz1 ve mayoz2 olmak üzere iki aşamadan meydana gelir.
5. Mayoz1 de kromozom sayısı yarıya iner, mayoz2 de kardeş kromotitler birbirinden ayrılır.
6. Mayoz bölünme sonucu 4 yavru hücre oluşur.
7. Kromozom sayısı yarıya iner. (2n kromozomda n kromozomlu hücreler oluşur.)
8. Mayoz1 de parça değişimi olayı görülür. Parça değişimi ile kalıtsal çeşitlilik oluşur.
9. Mayoz bölünme ile kromozom sayısı sabit kalır.
10. Eşeyli üremenin temelini oluşturur.

 

Mitoz bölünme ve mayoz bölünmenin karşılaştırılması
Mitoz bölünme Mayoz bölünme
1 Vücut hücrelerinde görülür Eşey ana hücrelerinde görülür.
2 İki hücre oluşur Dört hücre oluşur.
3 Kromozom sayısı değişmez Kromozom sayısı yarıya iner
4 Tek hücrelilerde üremeyi, çok hücreli canlılarda büyümeyi, yıpranan ve yaralanan kısımların onarılmasını sağlar. Üreme hücrelerinin oluşmasını sağlar.
5 Oluşan hücreler kalıtsal açıdan ana canlı ile aynıdır Oluşan hücreler kalıtsal açıdan birbirinden farklıdır.
6 Krossing over görülmez Krossing over görülür
7 Homolog kromozomlar ayrılmaz Homolog kromozomlar birbirinden ayrılır
8 Kalıtsal devamlılığı sağlar Tür içerisinde kalıtsal çeşitlilik oluşur.
9 Bir çekirdek bir sitoplazma bölünmesi görülür. İki çekirdek iki sitoplazma bölünmesi görülür.
10 Canlıların yaşamı boyunca devam eder. Ergenlik dönemi ile başlar, üreyebildiği süre boyunca devam eder.
11 Mitoz bölünme geçiren bir hücre tekrar mitoz geçirebilir. Mayoz bölünme geçiren bir hücre bölünme yeteneğini kaybeder.
Etiketlenmiş , .Yer işareti koy permalink.

8.Sınıf Fen Bilimleri Mayoz için 3 cevap

  1. beratcan diyorki:

    kotu olmus bu maayozun sıralama evreleri nerde

  2. Fatma diyorki:

    Bnce biraz daha açık olabilirdi mitoz gibi
    Mitoz bundan daha güzeldi

  3. isimsiz arkedeş diyorki:

    ya bu anlatım güzel ama ses eki veya video koyulursa daha iyi olabilir/ farklarda başka şeyler var mı ben mi yanlış hatırlıyorum ?

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir