6.Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğrenme Çıktıları

Haftalık Ders programı MEB çerçeve planına göre hazırlanmıştır.

6. Sınıf Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı

(TÜRKİYE YÜZYILI MAARİF MODELİ)

2026-2027 Eğitim - Öğretim Yılı Yeni Fen Bilimleri Müfredatı

Üniteler ve Zaman Dağılımı

ÖĞRENME ÇIKTILARI

1. ÜNİTE: GÜNEŞ SİSTEMİ VE TUTULMALAR
Güneş Sistemi
FB.6.1.1. Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre sınıflandırabilme
a) Güneş sistemindeki gezegenlerin niteliklerini belirler.
b) Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre ayrıştırır.
c) Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre gruplandırır.
ç) Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre etiketler.

FB.6.1.2. Güneş sistemi ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
a) Güneş sistemi ile ilgili bir model önerir.
b) Güneş sistemi ile ilgili hazırladığı modelini yeni kanıtlarla yeniler.

Güneş ve Ay Tutulmaları
FB.6.1.3. Güneş ve Ay tutulması ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme
a) Güneş ve Ay tutulmasının niteliklerini tanımlar.
b) Güneş ve Ay tutulması ile ilgili veri toplar ve kaydeder.
c) Güneş ve Ay tutulmasını değerlendirir.

FB.6.1.4. Güneş ve Ay tutulması ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
a) Güneş ve Ay tutulması ile ilgili model önerir.
b) Güneş ve Ay tutulması ile ilgili modelini yeni kanıtlarla yeniler.

2. ÜNİTE: KUVVETİN ETKİSİNDE HAREKET
Bileşke Kuvvet
FB.6.2.1. Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetler arasındaki ilişkileri açıklayarak bileşke kuvveti yapılandırabilme
a) Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetleri inceleyerek aralarındaki mantıksal ilişkileri ortaya koyar.
b) Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetler arasındaki ilişkileri bileşke kuvveti olarak açıklar.

FB.6.2.2. Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındaki bir cismin hareketine yönelik deney yapabilme
a) Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin bir cismin hareketine etkisini gösteren deney düzeneği tasarlar.
b) Deney ile ilgili ölçme ve veri analizi yapar.

Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket
FB.6.2.3. Sürat ve hız kavramlarını karşılaştırabilme
a) Sürat ve hız kavramlarına ilişkin özellikleri belirler.
b) Sürat ve hız kavramlarına ilişkin benzerlikleri listeler.
c) Sürat ve hız kavramlarına ilişkin farklılıkları listeler.

3. ÜNİTE: CANLILARDA SİSTEMLER
Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme
FB.6.3.1. Eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırabilme
a) Eşeyli ve eşeysiz üreme ile ilgili özellikleri belirler.
b) Eşeyli ve eşeysiz üreme ile benzerlikleri listeler.
c) Eşeyli ve eşeysiz üreme ile ilgili farklılıkları listeler.

FB.6.3.2. Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
a) Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlere ait nitelikleri tanımlar.
b) Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlere ilişkin veri toplar ve kaydeder.
c) Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlere ilişkin verileri yorumlar ve değerlendirir.

FB.6.3.3. Tohumun çimlenmesine etki eden faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme
a) Tohumun çimlenmesine etki eden faktörleri tanımlar.
b) Tohumun çimlenmesine etki eden faktörlerin neden sonuç ilişkilerini belirler.
c) Tohumun çimlenmesine etki eden faktörlere ait değişkenleri belirler.
ç) Tohumun çimlenmesine etki eden faktörlere ait belirlediği değişkenleri kontrol eder.
d) Tohumun çimlenmesine etki eden faktörlere ait önerme sunar.

FB.6.3.4. Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
a) Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlere ait nitelikleri tanımlar.
b) Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlere ilişkin veri toplar ve kaydeder.
c) Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlere ilişkin verileri yorumlar ve değerlendirir.

Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler
FB.6.3.5. İnsanda üremeyi sağlayan yapı ve organlar arasındaki ilişkileri çözümleyebilme
a) İnsanda üremeyi sağlayan yapı ve organları poster/şema üzerinde belirler.
b) İnsanda üremeyi sağlayan yapı ve organlar arasındaki ilişkileri belirler.

FB.6.3.6. Sinir sisteminin görevlerini model üzerinde bilimsel olarak gözlemleyebilme
a) Sinir sisteminin özelliklerini tanımlar.
b) Sinir sistemini model üzerinde inceler.
c) Sinir sisteminin görevlerini açıklar.

FB.6.3.7. İç salgı bezlerinin vücut için önemini yapılandırabilme
a) İç salgı bezlerini inceleyerek mantıksal ilişkiler ortaya koyar.
b) İç salgı bezlerinin vücut için önemini uyumlu bir bütün olarak açıklar.

FB.6.3.8. Çocukluktan ergenliğe geçişte oluşan bedensel ve ruhsal değişimleri genelleyebilme
a) Çocukluktan ergenliğe geçişte oluşan değişimler hakkında bilgi toplar.
b) Çocukluktan ergenliğe geçişte oluşan değişimlerden ortak olanları belirler.
c) Çocukluktan ergenliğe geçişte oluşan değişimlerden ortak olmayanları belirler.
ç) Çocukluktan ergenliğe geçişte oluşan değişimlerle ilgili örüntüler üzerinden genellemede bulunur.

FB.6.3.9. Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığı için yapılması gerekenlerle ilgili bilgi toplayabilme
a) Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığı ile ilgili bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
b) Denetleyici ve düzenleyici sağlığı hakkında bilgiler bulur.
c) Denetleyici ve düzenleyici sağlığı konusunda bulduğu bilgileri doğrular.
ç) Denetleyici ve düzenleyici sağlığı konusunda ulaştığı bilgileri kaydeder.

4. ÜNİTE: IŞIĞIN YANSIMASI VE RENKLER
Işığın Yansıması
FB.6.4.1. Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
a) Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarının niteliklerini tanımlar.
b) Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olayları ile ilgili veri toplar ve kaydeder.
c) Işığın farklı yüzeylerdeki yansımasını düzgün ve dağınık yansıma olarak yorumlar ve değerlendirir.

FB.6.4.2. Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişki ile ilgili kanıt kullanabilme
a) Işığın yansımasına ilişkin deneysel verileri kaydeder.
b) Işığın yansımasına ilişkin veri setleri oluşturur.
c) Işığın yansımasına dair topladığı verilere dayalı açıklama yapar.

Aynalar
FB.6.4.3. Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
a) Ayna çeşitlerinin niteliklerini deneyerek tanımlar.
b) Ayna çeşitlerini kullanarak özelliklerine yönelik veri toplar ve kaydeder.
c) Günlük yaşamdaki aynaları düz, çukur ve tümsek ayna olarak özelliklerine göre yorumlar ve değerlendirir.

Işığın Soğurulması
FB.6.4.4. Işığın madde ile etkileşimi sonucunda soğurulabileceğini bilimsel olarak gözlemleyebilme
a) Işığın madde ile etkileşimine yönelik nitelikleri tanımlar.
b) Işığın madde ile etkileşimine yönelik topladığı verileri kaydeder.
c) Işığın madde tarafından soğurulabileceğini elde ettiği veriler doğrultusunda açıklar.

FB.6.4.5. Beyaz ışığın tüm ışık renklerinin bileşiminden oluştuğuna ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
a) Beyaz ışığı oluşturan nitelikleri tanımlar.
b) Beyaz ışığın oluşumuna ilişkin topladığı verileri kaydeder.
c) Beyaz ışığın oluşumuna dair verileri yorumlar ve değerlendirir.

FB.6.4.6. Cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesini bilimsel olarak gözlemleyebilme
a) Cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesine yönelik nitelikleri tanımlar.
b) Cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesine yönelik veri toplar ve kaydeder.
c) Cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesine yönelik verileri açıklar.

FB.6.4.7. Güneş enerjisinin günlük hayat ve teknolojideki yenilikçi uygulamalarına ilişkin eleştirel düşünebilme
a) Güneş enerjisinin günlük yaşam ve teknolojideki yenilikçi uygulamalarına ilişkin fikirleri sorgular.
b) Güneş enerjisinin günlük yaşam ve teknolojideki yenilikçi uygulamalarına ilişkin akıl yürütür.
c) Güneş enerjisinin günlük yaşam ve teknolojideki yenilikçi uygulamalarına ilişkin ulaştığı çıkarımları yansıtır.

5. ÜNİTE: MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ
Genleşme ve Büzülme
FB.6.5.1. Isı etkisiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
a) Ön bilgi ve deneyimiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik önerme oluşturur.
b) Gözleme dayalı olan ve olmayan günlük yaşam ile ilişkili önermeleri karşılaştırır.
c) Tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
ç) Günlük yaşam ile ilişkili gözlemlenmemiş duruma ilişkin tahminde bulunur.
d) Tahminlerin geçerliğini sorgular.

Maddenin Hâl Değişim Noktaları
FB.6.5.2. Maddelerin erime, donma ve kaynama noktasını gösteren deney yapabilme
a) Maddelerin erime, donma ve kaynama noktasını gösteren deney tasarlar.
b) Deney ile ilgili ölçme ve veri analizi yapar.

Yoğunluk
FB.6.5.3. Yoğunluğa ilişkin hesaplamalar yaparak bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme
a) Yoğunluğa ilişkin verilere veya ön bilgilerine dayalı önerme oluşturur.
b) Yoğunluğa ilişkin veriye dayalı ve dayalı olmayan önermeleri karşılaştırır.
c) Yoğunluğa ilişkin hesaplama ve tahmin yapar.
ç) Tahminlerin geçerliğini sorgular.

FB.6.5.4. Deneyler sonucunda çeşitli maddelerin yoğunluklarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme
a) Çeşitli maddelerin yoğunluklarına ilişkin hipotezler kurarak test eder.
b) Geçerli hipotezleri yeni durumları açıklamak için kullanır.

FB.6.5.5. Suyun katı ve sıvı hâllerine ait yoğunlukları karşılaştırarak bu durumun canlılar için önemi hakkında bilimsel çıkarımlar yapabilme
a) Suyun katı ve sıvı hâlleri ile ilgili nitelikleri tanımlar.
b) Suyun katı ve sıvı hâllerine ait yoğunlukları ile ilgili veri toplar ve kaydeder.
c) Suyun katı ve sıvı hâllerine ait yoğunluk farkının canlılar için önemli olduğunu yorumlar ve değerlendirir.

FB.6.5.6. Yoğunluk ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
a) Yoğunluk ile ilgili model önerir.
b) Yeni kanıtlarla modeli yeniler.

6. ÜNİTE: ELEKTRİĞİN İLETİMİ VE DİRENÇ
Elektriğin İletimi
FB.6.6.1. Maddelerin elektriği iletme durumlarını gösteren deney yapabilme
a) Maddelerin iletme durumlarını test etmek için elektrik devresi tasarlar.
b) Deney ile ilgili ölçme ve veri analizi yapar.

Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler
FB.6.6.2. Elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenleri belirlemeye yönelik deney yapabilme
a) Elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenleri belirleyebilecek bir deney tasarlar.
b) Deney ile ilgili ölçme ve veri analizi yapar.

FB.6.6.3. Ayarlanabilir direncin ampulün parlaklığına etkilerine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
a) Reosta kullanarak elektriksel dirence ait nitelikleri tanımlar.
b) Direncin değişkenliğini dikkate alarak veri toplar ve kaydeder.
c) Ampulün parlaklığı üzerinde elektriksel direncin etkili olduğunu yorumlar ve değerlendirir.

7. ÜNİTE: SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM VE ETKİLEŞİM
Biyoçeşitlilik
FB.6.7.1. Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemini sorgulayabilme
a) Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemini tanımlar.
b) Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemine ilişkin sorular sorar.
c) Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemi konusunda bilgi toplar.
ç) Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemi konusunda toplanan bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemi konusunda toplanan bilgiler üzerinde çıkarım yapar.

FB.6.7.2. Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörleri araştırma verilerine dayalı tahmin edebilme
a) Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörler konusunda ön bilgilere dayalı önerme oluşturur.
b) Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörler konusunda veriye dayalı olan ve dayalı olmayan önermeleri karşılaştırır.
c) Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörler konusunda tahminde bulunur.
ç) Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörler konusunda tahminlerin geçerliğini sorgular.

İnsan ve Çevre Etkileşimi
FB.6.7.3. Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkilerini tartışabilme
a) Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkisine yönelik mantıksal temellendirme yapar.
b) Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkisine yönelik mantıksal çelişkileri tespit eder.
c) Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkisi konusunda geçerli fikirleri kabul eder.

FB.6.7.4. Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre problemini çözebilme
a) Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre sorununu yapılandırır.
b) Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre sorununu özetler.
c) Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre sorununun çözümüne yönelik veriye dayalı tahmin eder.
ç) Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre sorununa yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.
d) Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre sorununun çözümüne ilişkin değerlendirme yapar.


Kaynak: mufredat.meb.gov.tr