6.Sınıf iletken ve yalıtkan maddeler

<== 6.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 2.Sınıf (6.SINIF) ==> 7. Ünite: Elektriğin İletimi  ==> İletken ve Yalıtkan Maddeler

Kazanımlar

6.7.1. İletken ve Yalıtkan Maddeler
Önerilen Süre: 6 ders saati
 
Konu/Kavramlar: İletken maddeler, yalıtkan maddeler, iletken ve yalıtkan maddelerin kullanım alanları

6.7.1.1. Tasarladığı elektrik devresini kullanarak maddeleri, elektriği iletme durumlarına göre sınıflandırır.
6.7.1.2. Maddelerin elektriksel iletkenlik ve yalıtkanlık özelliklerinin hangi amaçlar için kullanıldığını günlük  yaşamdan örneklerle açıklar.

KONU: 6.Sınıf iletken ve yalıtkan maddeler


A-Elektriğin İletimi


Elektrikli aletlerin çalışması için, elektrik kaynağına ihtiyaç vardır.
Akü, pil, batarya elektrik üretir.
Evimizde kullandığımız elektrik ise elektrik santrallerinde üretilir.
Elektrik kablolarla iletilir.
Elektriğin iletilmesinde iletken ve yalıtkan maddeler beraber kullanılır. (Kablonun içinde iletken bakır, etrafında yalıtkan plastik vardır.)


Elektrik İletimi

B-İletken ve Yalıtkan maddeler


İletken maddeler
Elektrik enerjisini ileten maddelere iletken madde denir.



Yalıtkan maddeler
Elektrik enerjisini iletmeyen maddelere yalıtkan madde denir.


İletken ve yalıtkan maddelere örnekler



İletken maddelerYalıtkan maddeler
1BakırTahta
2AltınCam
3DemirPlastik
4CıvaKumaş
5KurşunSilgi
6ÇinkoYağlar (Zeytin yağ, Ayçiçek yağı ...)
7ÇelikŞekerli su
8KalayAlkol
9NikelSaf su
10KromBenzin
11Metal paraMazot (Motorin)
12Kalem ucuLastik
13İnsan vücuduKauçuk
14Tuzlu suPorselen
15Asitli suBakalit
16Sirkeli suEbonit
17Limon suyuGazlar (Hava, Oksijen, Hidrojen, Karbondioksit, Azot, Klor...)
18Çeşme suyuKağıt
19Sabunlu suYağmur suyu
20Islak kumaşNaylon
21Islak tahtaYün
22PlatinMika
23Grafit (Kurşun kalen ucu)Teflon
24Alüminyum folyoPamuk
25ÇaySünger
26Turşu suyuMukavva
27LehimMürekkepli su
28MagnezyumDeri
29TitanyumCam yünü
30 Pirinç (Bakır + Çinko)Saman
31 Lehim (Kurşun + Kalay)Elyaf
32 Tunç veya Bronz (Bakır + Kalay )Asbest
33İpek
34İnsan saçı


Genel olarak metaller elektrik iletkenidir.
Petrol ürünleri ise elektrik yalıtkanıdır.

Not: İletkenlik ve yalıtkanlık belirli şartlarda geçerlidir.
Yalıtkan olan maddeler yüksek elektrik enerjisinde (Volt)  iletken olabilir.
Örneğin sıvılar yüksek voltajda iletken hale geçer. Bu nedenle elektrikli araçları sıvılardan uzak tutmalıyız.


C-Gazların İletkenliği


Yıldırım ve şimşek elektrik enerjisidir. Hava yalıtkan olasına rağmen yıldırım ve şimşek olaylarında olduğu gibi yüksek elektrik enerjisi havanın iletken olmasını sağlamıştır.  Burada iletkenliği sağlayan elektriğin gerilimidir (Volt). Gerilim arttıkça yalıtkan olan maddeler iletken hale geçer.

Not: Floresan, neon lambalar içinde gaz bulunmaktadır. Buda gazların iletken olabileceğini gösterir.



D-Elektrik kazaları


Elektik çarpmalarından korunmak için şunlara dikkat edilmelidir.

1. Yıpranmış fiş, kablo ve prizleri kullanmamak.
2. Bir prize birden fazla fiş takmamak.
3. Elektrik prizlerine herhangi cisim sokmamak.
4. Elektrik direklerine tırmanmamak.
5. Banyo gibi ıslak ortamlarda elektrikli araçları kullanmamak.
6. Elektrik kablolarını ısıdan uzak tutmak.
7. Elektrikli araçlarda TSE belgesi bulunmalıdır.


Elektrik Çarpması


İnsan zayıf bir iletkendir. 3-5 volt gerilimde elektriği iletmez. Ancak 220 voltluk şehir elektriğini iletir (Elektrik çarpması). Elektrik çarpmalarında şunlara dikkat edilmelidir.

1. Sigorta kapatılmalıdır.
2. Çıplak elle çarpılan kişiye dokunmayın.
3. Giysisinden ya da yalıtkan bir madde ile çekin.


Yıldırım ve şimşek


Şimşek: Bulutlar arasındaki elektrik boşalmasıdır.
Yıldırım: Bulutla yer arasındaki elektrik boşalmasıdır. Yıldırım yüksek yerlere düşer. Buralar bulutlara daha yakındır.
Paratoner: Yıldırımın olumsuz etkilerinden korunmak için binaların yüksek yerlerine paratoner (Yıldırımsavar) yerleştirilir.


Sorular


Soru 1. Aşağıdakilerden hangileri iletken maddedir?

  • Cam bardak

  • Metal anahtar

  • Kauçuk ayakkabı

  • Gümüş kolye

  • Metal ataş


Cevap: Metal anahtar, gümüş kolye, metal ataş iletkendir. Diğerleri yalıtkandır.


Soru 2: Altın ve gümüş iyi bir iletken olmasına rağmen, elektrik kablolarında bakır ve alüminyum kullanılmaktadır. Bunun sebebi nedir?


Cevap: Elektrik kablolarında bakır ve alüminyum kullanılmasının nedeni daha ucuz olmasıdır.



Soru 3: Aşağıdaki davranışlardan hangisi elektrik çarpmasına neden olabilir?

  • Islak zeminde elektrikli aletler çalıştırmak

  • Fırtınalı havada uçurtma uçurmak

  • Prizlere çatal, bıçak, çivi sokmak

  • Elektrik direklerine tırmanmak


Cevap: Bu davranışlardan hepsi elektrik çarpmasına neden olabilir.



Diğer Konular






1 yorum:

  1. Çoğu şey yoktu. mesela gümüşün de bir iletken olduğu bir tek sorularda geçiyordu. Onun dışında 6. sınıflar için gayet iyi.

    YanıtlaSil