6.Sınıf Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler Konu Özeti - fenbilim.net

En Son

Sadece Fen Bilimleri

Menu

2015/03/09

6.Sınıf Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler Konu Özeti

<== 6.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 6.SINIF ==> 7. Ünite: Elektriğin İletimi  ==> Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler

Kazanımlar

6.7.2. Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler 
Önerilen Süre:
10 ders saati
 
Konu/Kavramlar: Elektriksel direnç, elektriksel direncin bağlı olduğu faktörler (kesit alanı, uzunluk, iletkenin cinsi)

6.7.2.1. Bir elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenleri tahmin eder  ve  tahminlerini deneyerek test eder.
a. Ampulün parlaklığının değiştirilmesinde devredeki iletkenin uzunluğu, dik kesit alanı ve  iletkenin cinsi değişkenleri üzerinde durulur.
b.
Elektriksel direnç ve bağlı olduğu faktörlerle ilgili olarak matematiksel bağıntıya girilmez.
6.7.2.2.
Elektriksel direnci ifade ederek bir iletkenin direncini ölçer ve birimini belirtir.
a. Ohm Yasası’na girilmez.
b.
Elektriksel direnç; “maddelerin, elektrik enerjisinin iletimine karşı gösterdikleri zorluk” olarak tanımlanır.
c.
Akım kavramına girilmez.
6.7.2.3.
Ampulün de bir iletken telden oluştuğunu ve bir direncinin olduğunu fark eder.

KONU: 6.Sınıf Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler


A-Direnç Nedir

Maddelerin elektrik enerjisinin iletimine karşı gösterdiği zorluğa elektriksel direnç denir.
Direnç R harfi ile gösterilir.
Direnç birimi Ohm dur.
Direnç  Ω (Omega) simgesi ile gösterilir.
Direnç Ohmmetre ( Dirençölçer ) ile ölçülür.

Ohmmetre






Yalıtkan maddelerin direnci çok fazladır.
Bu nedenle elektriği iletmezler.
İletkenlerin direnci ise azdır.
  • Elektrik kablolarının direnci az olduğu için, fazla bir enerji kaybı olmadan elektriği iletir.
  • Ampul, elektrik sobası gibi araçların direnci fazla olduğu için, elektrik enerjisi ısı enerjisine dönüşür.

Direnç nelere bağlıdır

Bir iletkenin direnci, iletkenin uzunluğuna, kalınlığına ve cinsine bağlıdır.
Direnç iletkenin uzunluğu arttıkça artar, dik kesit alanı (kalınlığı) arttıkça azalır.

Telin Kesit Alanı


Not: Metallerin dirençlerinin küçükten büyüğe sıralaması
Gümüş, Bakır, Altın, Alüminyum, Tungsten, Çinko, Nikel, Demir, Kalay, Kurşun şeklindedir.

  • Uzun telin kısa tele göre,
  • İnce telin kalın tele göre,
  • Nikel telin bakır tele göre direnci fazladır.
Bir elektrik devresinde direnç arttıkça ampulün parlaklığı azalır.


B-Ampul


Ampulün Yapısı


Ampul elektrik enerjisini ısı ve ışık enerjisine çevirir.
Ampulde ışık oluşturmak için kullanılan tellere filaman denir.
Filaman çoğunlukla tungsten metalinden yapılır.
Filaman 3000 °C sıcaklığa kadar ısınarak akkor haline gelir.
Ampulünde bir direnci vardır. Bu yüksek direnci daha da artırmak için filamanın uzun ve ince yapılır.


C-Reosta

Ayarlanabilen dirence reosta denir.
Reostanın direnci arttıkça devredeki ampulün parlaklığı azalır.




Reosta'nın kullanıldığı yerler


1. Radyo ve bilgisayar hoparlöründe sesi ayarlamak için
2. Bazı lambalarda ampulün parlaklığını değiştirmek için
3. Ütü, elektrik sobası, bulaşık makinesi, çamaşır makinesi gibi araçlarda ısı ayarlamada kullanılır.

Reostalı Elektrik Devresi




Şekildeki reosta ile yapılmış devrede;
  • Sürgü 1 yönünde hareket ettiğinde uzunluk azaldığı için direnç azalır, ampulün parlaklığı artar.
  • Sürgü 2 yönünde hareket ettiğinde uzunluk arttığı için direnç artar, ampulün parlaklığı azalır.

Not: Bütün devre elemanlarının az veya çok direnci vardır. Eğer devre elemanının direnci fazla ise ısınır. Çok fazla ısınması sonucu yangına sebep olabilir. İnce bakır kablodan yapılmış üçlü prizlere elektrik sobası gibi araçlar takıldığında kablonun çok ısınması sonucu yangın çıkabilir.

Devre elemanlarının sembolleri


Devre Elemanları


Diğer Konular



Hiç yorum yok:

Yorum Gönder