6. Sınıf Maddenin Tanecikli Yapısı

6.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 2.Sınıf (6.SINIF) ==> 2. Ünite: Maddenin Tanecikli Yapısı

Kazanımlar

6.3.1. Maddenin Tanecikli Yapısı
Önerilen Süre: 6 ders saati

Konu/Kavramlar: Tanecikli yapı, boşluklu yapı, hareketli yapı
6.3.1.1. Maddelerin; tanecikli, boşluklu ve hareketli yapıda olduğunu kavrar.
Hareketli yapı ile ilgili titreşim, öteleme ve dönme kavramlarına değinilir.

6.3.1.2. Hâl değişimine bağlı olarak maddenin tanecikleri arasındaki boşluk ve hareketliliğin değiştiğini kavrar.

KONU: 6. Sınıf Maddenin Tanecikli Yapısı

A- Madde nedir

Kütlesi ve hacmi olan her şey maddedir.
Maddeyi oluşturan ve maddenin özelliğini gösteren en küçük kısma maddenin taneciği denir.
Bütün maddeler tanecikli yapılıdır.
Isı, ışık, ses ve elektrik madde değil, enerjidir.
Madde tanecikli yapıdadır.

Maddenin taneciklerden oluştuğunu nasıl anlarız

1. Gaz maddelerin sıkıştırılabilmesi:
Şırınganın ağzını kapatıp pistona bastırdığımızda havanın sıkıştığını gözleriz. Hava taneciklerden oluşmuştur. Bu tanecikler arasındaki boşluk çok fazla olduğu için kolaylıkla sıkışabilmektedir. Gazların sıkışabilme özelliği araçların lastiğinde, yangın tüplerinde, toplarda kullanılmaktadır. Gazlarda boşluk bulunması gazların bütünsel olmadığını gösterir.

havanin_sikismasi

2. İyodun alkolde dağılması: İyot alkol içinde her yere dağılır. Bunu renk değişiminden gözleriz.
3. Şekerin suda çözünmesi: Şeker su içinde dağılır, şekerli suyu içtiğimizde şeker tadını alırız.
4. Boyanın suda dağılması: Boyayı su içerisine damlattığımızda tanecikleri her yere dağılır.

boyanin_dagilmasi

Boyanın suda dağılması

Bütün bu olaylar maddenin bütünsel değil taneciklerden oluştuğunu ispatlar.

B- Maddenin halleri

Madde katı, sıvı ve gaz olarak üç halde bulunur.

1. Katı hal:

  • Maddenin en düzenli halidir.
  • Taneciklerin arasındaki boşluk çok azdır.
  • Sıkıştırılamaz.
  • Akışkan değildir.
  • Belirli bir şekli ve hacmi vardır.
  • Tanecikler titreşim hareketi yapar, öteleme ve dönme hareketi yapmaz.

2. Sıvı hal:

  • Tanecikleri arasındaki boşluk katılara göre daha fazladır.
  • Sıkıştırılamazlar.
  • Akışkandır.
  • Belirli bir hacmi vardır. Bulundukları kabın şeklini alır.
  • Tanecikleri titreşim, dönme ve öteleme hareketi yapar.

3. Gaz hal

  • Maddenin en düzensiz halidir.
  • Tanecikleri arasında çok fazla boşluk vardır.
  • Sıkıştırılabilir.
  • Sıkıştırıldıkça taneciklerin arasındaki boşluk azalır.
  • Akışkandır.
  • Belirli bir şekli ve hacmi yoktur. Bulundukları kabın her tarafını doldurur.
  • Tanecikleri titreşim, dönme ve öteleme hareketi yapar.

Maddenin kaç hali vardır? Ayrıntılı incelemek için tıklayınız

Madde içinde bulunan atomlar üç çeşit hareketleri vardır.
Bunlar titreşim, öteleme ve dönme hareketidir.

Titreşim hareketi: Taneciklerin bulunduğu yerde sağa-sola, aşağı-yukarı ve öne-arkaya hareket etmesidir. Maddenin bütün hallerinde titreşim hareketi vardır.

Öteleme hareketi (Yer değiştirme): Taneciklerin yer değiştirmesine öteleme denir. Sıvı ve gazlar öteleme hareketi yapar. Oda içerisine parfüm sıkıldığında, suya şeker atıldığında tanecikler öteleme hareketi yaparak dağılır.

Dönme hareketi: Kendi ekseni etrafında hareket etmedir. Sıvı ve gaz tanecikler dönme hareketi yapar.

Maddenin halleri

Maddenin halleri

 

C- Hal Değişimleri

Maddenin ısı alarak veya ısı vererek bir halden başka hale geçmesine hal değişimleri denir.

maddenin halleri

Maddenin halleri

Erime
Tanecikler ısı aldıkça titreşim hareketleri artar.
Belirli bir sıcaklıktan sonra titreşim o kadar çok artar ki tanecikler bir arada duramaz.
Madde katı halden sıvı hale geçer. Katı halden sıvı hale geçmeye erime denir.

Buharlaşma
Maddenin tanecikleri ısı almaya devam ettikçe tanecikler daha hızlı hareket eder.
Sıcaklığın artması ile birlikte tanecikler bir arada tutunamaz ve gaz haline geçerler.
Sıvı halden gaz hale geçmeye buharlaşma denir.

Not: Buradaki bilgiler 6. sınıf seviyesine ve kazanımlara göre hazırlanmıştır.

Sorular

Soru 1: Aşağıdakilerden hangileri maddedir?
Kalem, Mavi ışık, Sıcaklık, Su, Hava, Gölge

 

Soru 2: Aşağıdakilerden hangileri sıkıştırılabilir?
Hava, su, kalem, tuzlu su, oksijen gazı, alkol

 

Soru 3: Maddenin hallerinde tanecikler arası boşluğu büyükten küçüğe sıralayınız?

Etiketlenmiş , , , .Yer işareti koy permalink.

6. Sınıf Maddenin Tanecikli Yapısı için 29 cevap

  1. buğra diyorki:

    katı maddeler dönme hareketi yaparmı diye yazdım !!!!!!!!!!!!!

  2. koray diyorki:

    cok guzel bı sıte

  3. Batuhan diyorki:

    Bence Çok Hoş Bi Site. Çok Hojdir Ama Benena 😀

  4. Can Boran diyorki:

    Çok işime yaradı teşekkürler!! 😀

  5. Ahmet Yasin diyorki:

    site çok güzel defterim yırtılmıştı buradan çalıştım çok yardım cı oldu

  6. adembu diyorki:

    beyedim ben 6 tıya gecdim seney işlah 7 olurum

  7. oğulcan diyorki:

    çok hoştır ama benena

  8. endorplazmatik retikulum diyorki:

    güzel bir site sınavdan 100 çektim

  9. Yusuf Tepe diyorki:

    Sıvılar öteleme hareketi yapmaz ek kitap ve ders kitaplarından baktım düzeltirseniz sevinirim yoksa hep burdan çalışıyorum

  10. al yanak diyorki:

    tşk duywoeryw

  11. unkown diyorki:

    çok güzel bir site buyıl fene hiç kitap ve defterden çalışmıyorum çünkü bu sitede bütün konular çok iyi anlatılıyo

  12. bensu diyorki:

    kaan kolcuyu çok sewiyorum bu sitede çok güzel

  13. ben diyorki:

    site güzelde cevaplar çok kısa olmuş bence ya

  14. Ribozom diyorki:

    Her şey güzel fakat maddenin belirli bir kütlesi olup olmadığını yazmamışsınız

  15. Nabacan diyorki:

    Güzel beaaaa çok süperr bayılıyom bu siteye 🙂 😛

  16. Bay Lizozom diyorki:

    Admin senin sitenden hucreye bakıyım dedime yoktu nereden bulacağım?

  17. ulvi diyorki:

    çok guzel bi site bu

  18. baboş diyorki:

    boş beleş çok kolay

  19. ismim yoh diyorki:

    coh hojjj bi siteğğ

  20. Kuralsz diyorki:

    Valla öğretmenin gözüne giriyim diye sunumda çok işe yaradı. :):)

  21. Arkadaşlar instagramda beni takip edebilir misiniz? Takip edeni geri takip ederim.

    Instagram: pilavpamuk

  22. beatiful girl diyorki:

    bayıldım bu site çok güzel

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir