6.Sınıf Boşaltım Sistemi Konu Özeti - fenbilim.net

En Son

Sadece Fen Bilimleri

Menu

2014/07/17

6.Sınıf Boşaltım Sistemi Konu Özeti

<==  6.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 6.SINIF ==> 2. Ünite: Vücudumuzda Sistemler ==> Boşaltım Sistemi

Kazanımlar

F.6.2.5. Boşaltım Sistemi
Önerilen Süre: 4 ders saati
Konu / Kavramlar: Boşaltım, böbrekler, deri, akciğer, kalın bağırsak
F.6.2.5.1. Boşaltım sistemini oluşturan yapı ve organları model üzerinde göstererek görevlerini özetler.
a. Böbreklerin boşaltım sistemindeki görev ve önemi vurgulanır fakat böbreğin ayrıntılı yapısı (nefron, kabuk, havuzcuk, öz vb.) verilmez.
b. Kalın bağırsak, deri ve akciğerin yapısına girilmeden görevleri özetlenir.

KONU: Boşaltım Sistemimiz Vücudumuzdan Atıkları Uzaklaştırır



A- Boşaltım Nedir


Hücrelerde yaşamsal faaliyetler sonucu atık maddeler oluşur.
Ayrıca vücuda fazla alınan ve kullanılmayan artık maddeler de bulunmaktadır.
Artık ve atık maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasına boşaltım denir.
Bu olayın gerçekleştiği sistem de boşaltım sistemidir.

Vücutta oluşan artık maddeler (Fazlalık olanlar): Su, vitamin ve mineral
Vücutta oluşan atık maddeler (Zararlı maddeler): Karbondioksit, üre, ürik asit, amonyak


 B- Boşaltım Sistemi Organları


Boşaltım Sistemi


1. Böbrekler


Kan içindeki atık maddelerin süzüldüğü organdır.
Süzülen üre, fazla su ve tuz idrarı oluşturur.
Böbrek atardamarı ile gelen kan böbreklerde süzülür.
Yararlı maddeler böbrek toplardamarı ile tekrar vücuda kazandırılır.
Böbrek içerisinde Nefron (Süzme cisimcikleri)'da kan süzülür.
Her bir böbrekte bir milyon nefron vardır.
Böbrek atardamarı: Temiz kan taşır (Oksijen miktarı fazla), ancak içerisinde süzülecek madde miktarı fazladır.
Böbrek toplar damarı: Kirli kan taşır (Karbondioksit miktarı fazla), ancak süzülecek madde miktarı azalmıştır.


Böbrek


Böbrekler bel omurlarının yanında 2 tanedir.
Şekli fasulyeye benzer.
Böbrekler yaklaşık 10 cm uzunluğundadır.

Böbreğin Görevleri

1. Vücudun su ve mineral dengesini sağlamak
2. Fazla olan su, tuz, vitamin (B ve C) ve mineralleri idrarla dışarı atmak.
3. Zararlı maddeleri idrarla dışarı atmak.
4. Kanın asit-baz dengesini sağlamak.


2. Üreter (İdrar borusu)


 İdrarın, idrar kesesine taşınmasını sağlar.

3. İdrar Kesesi (Mesane)

İdrarı geçici depolar.

4. Üretra (İdrar kanalı)

İdrarın dışarı atılmasını sağlar.


C- Boşaltım Nasıl Gerçekleşir


1.Kan, böbrek atardamarı yoluyla böbrekleri gelir ve nefronlar da süzülür.
2.Kan içindeki yararlı maddeler, süzülme sırasında nefronlar da emilir ve tekrar kana geçer.
3.Süzülerek temizlenen kan, böbrek toplardamarı ile böbreklerden çıkar.
4.Süzülmeden sonra kalan mineraller, su, vitamin, üre ve ürik asit idrarı oluşturur.
5.Oluşan idrar, üreter ile idrar kesesine taşınır ve burada toplanır.
6.İdrar üretra ile vücuttan dışarı atılır.

Not: Böbrek atardamarında temiz kan, böbrek toplardamarında ise kirli kan bulunur. Böbrek çalışması sırasında oksijeni kullanır ve karbondioksit üretir. Kan içindeki atık maddeler uzaklaştırılırken kan kirlenmiş(Karbondioksit bakımından zengin) olur.


D- Atık Maddeleri Vücudumuzdan Uzaklaştıran Organlar


1. Deri: Terleme yoluyla vücuttaki fazlalık su ve tuzu dışarı atar.

2. Akciğerler: Hücre içi solunum sonucu oluşan karbondioksit ve suyun dışarı atılmasını sağlar.

3. Kalın bağırsak: Su, safra ve besin atıklarının dışarı atılmasını sağlar.

4. Karaciğer: Proteinlerin sindirilmesi sonucu oluşan amonyağı üreye çevirir.

5. Böbrekler: Kan içindeki atık maddeleri süzerek idrarı oluşturur.


E- Boşaltım sistemi sağlığını korumak için yapılması gerekenler


1. Günde en az iki litre su içilmelidir.
2. İdrar fazla tutulmamalıdır.
3. Ayaklar kuru ve sıcak tutulmalıdır.
4. Diş çürükleri ve boğaz iltihabı tedavi edilmelidir.
5. Aşırı tuzlu, baharatlı, kızartılmış ve acı besinler fazla tüketilmemelidir.
6. Alkol ve sigara kullanmamalıyız.
7. Böbrek iltihabı rahatsızlıklarında tedavi yarıda kesilmemeli ve ilaçlar zamanında  alınmalıdır.
8. Kişisel temizliğe dikkat edilmelidir.


F- Boşaltım Sistemi Hastalıkları


1.Böbrek Yetmezliği (Üremi)


Böbreğin görevini kısmen ya da tamamen yerine getirememesidir.
Böbrek nakli ya da diyaliz makinesine bağlanarak yaşayabilir.
Diyaliz makinesi su, üre, ürik asit ve minerallerin kandan süzülerek kanın temizlenmesini  sağlar. Bu yöntem, kalıcı tedavi sağlamaz.

Böbrek yetmezliğine yüksek tansiyon, şeker hastalığı, diş çürükleri ve aşırı ilaçların bilinçsizce kullanımı neden olmaktadır.


2.Böbrek İltihabı (Nefrit)


Nefronların iltihaplanmasıdır.
Bel ağrısı, idrar tutamama, ateşlenme belirtileri vardır.


3.Böbrek Taşı


İdrardaki minerallerin(madensel tuz) böbrek veya idrar yollarında çökmesi ile oluşur.
Taş kırma cihazı ile kırılabilir. Kırılamayanlar taşlar ameliyatla alınır.



İlaç, taş kırma ve diyaliz cihazları boşaltım sistemi hastalıklarının tedavisinde  kullanılan teknolojik gelişmelerdir.


4. Albümin


Nefronların görevini yapamaması sonucu proteinlerin idrara geçmesi hastalığıdır.



Diğer Konular




31 yorum:

  1. iyide bana lazım olan yokkk

    YanıtlaSil
  2. süper site arkadaşlar herkese tavsiye ederim...
    .
    .
    .

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. zekice
      bir site üreme harika

      Sil
  3. müthiş ötesi

    YanıtlaSil
  4. Arkadaşlar konuda eksik bir yer yok demi okula gidemiyor um bir ay arkadaşlarından geri kalmak istemem

    YanıtlaSil
  5. konuların hepsi bu kadar.

    YanıtlaSil
  6. Admin iyi siteymiş

    YanıtlaSil
  7. Ya çok sağ olun çok işe yarıyor . Elinize sağlık :))

    YanıtlaSil
  8. Caliskan cocuk16.09.2016 14:51

    Gercekten cook iyi elinize sag like:)))))

    YanıtlaSil
  9. BERKE CANN9.10.2016 17:46

    Kardeş hepsine güzel bir not ekle (eklemek) gerekir birde birkaç soru örnek olarak sonuçta konuyu anlatıyorsun.

    YanıtlaSil
  10. uzaydakiunicorn6.03.2017 17:40

    çok güzel :))

    YanıtlaSil
  11. Zeki çocuk3.05.2017 21:44

    mükemmel bir site emeği geçen herkesin eline sağlık. deneme sınavında çıktı bu konular doğru yaptım.

    YanıtlaSil
  12. Çok guzel olmus yapanin eline saglik çok tesekkur ederim lakin ordained 1 ders saati kac saat

    YanıtlaSil
  13. Fen bilimleri haftada 4 saat üzerinden planlanır.
    Bu konu 6/4 = 1.5 hafta anlatılacaktır.
    Bir ders saati de 40 dk.

    YanıtlaSil
  14. çok yararlı bir site bilgilendirme yaptığınız için teşekürler

    YanıtlaSil
  15. mustafa efe20.09.2017 00:40

    bence iyi ama bazı bilgileri eksik

    YanıtlaSil
  16. Sayfayı takipte kalmayı unutmayın😊😊😊

    YanıtlaSil
  17. admin kardeşim yapan ellerine sağlık

    YanıtlaSil
  18. abi çok sağol ya işe yaradı

    YanıtlaSil
  19. teşekkürler

    YanıtlaSil
  20. çok güzel ellerinize saglık teşekkür ederim

    YanıtlaSil
  21. çook iyisiniz canişkolarrrr :) :) :)
    I LOVE FENBİLİM :) :)

    YanıtlaSil