8.Sınıf Asitler ve Bazlar - fenbilim.net

En Son

Sadece Fen Bilimleri

Menu

2014/07/15

8.Sınıf Asitler ve Bazlar

<==  8.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 8.SINIF ==> 3. Ünite: Maddenin Yapısı ve Özellikleri ==> Asitler ve Bazlar

Kazanımlar

8.3.4. Asitler ve Bazlar
Önerilen Süre: 6 ders saati

Konu/Kavramlar: Asit, baz, pH, asit yağmurları
8.3.4.1. Asit ve bazların genel özelliklerini kavrayarak günlük yaşamdan örnekler verir.
8.3.4.2. Maddelerin pH değerlerini kullanarak asitlik ve bazlık durumları hakkında çıkarımlarda bulunur.
8.3.4.3. Asit ve bazların çeşitli maddeler üzerindeki etkilerini gözlemler.
8.3.4.4. Asit ve bazların temizlik malzemesi olarak kullanılması esnasında oluşabilecek
tehlikelerle ilgili gerekli tedbirleri alır.
8.3.4.5. Asit yağmurlarının oluşum sebeplerini ve sonuçlarını araştırarak sorunun çözümü için öneriler üretir ve sunar.

KONU: Asitler ve Bazlar


A- Asitler


Suda çözündüğünde H+ iyonu oluşturan maddelere asit denir.

Asitlerin Genel Özellikleri


1. Mavi turnusol kağıdını kırmızıya çevirir.
2. Tatları ekşidir (Limon gibi).
3. Metaller ile tepkimeye girerek (H2) hidrojen gazının açığa çıkarır. Bu nedenle metal kaplarda saklanmaz.
4. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
5. Tahrip edici özelliğe sahiptir. ( Mermeri aşındırır, kumaşı deler, deriyi yakar )
6. Bazlarla tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur.
7. pH değerleri 7 den küçüktür.
8. Sulu çözeltilerinde H+ iyonu oluşturur.
9. Ametallerin oksijenli bileşikleri asit özellik gösterir.


Önemli Asitler


HCl ------> H+ + Cl-
Hidro klorik asit

HNO3 -----> H+ + NO3-
Nitrik asit

H2SO4 -----> 2 H+ + SO4-2 Sülfürik asit

Not: Asitlerin genel olarak yapısında Hidrojen olduğu gözlenir. Ancak bazı özel durumlar vardır.
NH3, CH4, H2O bileşiklerin Hidrojen olmasına rağmen asit değildir.

Bazı bileşikler yapısında Hidrojen bulundurmaz fakat suda çözündüklerinde H+ iyonu oluştururlar.

CO2 + H2O -----> 2 H+ + CO3-2
Karbondioksit

Asitler günlük hayatta ve sanayide kullanılmaktadır. Bazı asitler ve kullanım alanları aşağıda belirtilmiştir.



AsitSistematik AdıPiyasa adıKullanım Alanı
HClHidroklorik asitTuz ruhuTemizlik ürünlerinde kullanılır.
HNO3Nitrik asitKezzapDinamit yapımında ve gübre üretiminde kullanılır.
H2SO4Sülfürik asitZaç yağıGübre ve boya sanayinde, patlayıcı yapımında kullanılır.
H3PO4Fosforik asitFosfat asidiGübre üretimi, ilaç ve gıda sanayinde kullanılır.


Günlük yaşamda sıkça kullandığımız asit örnekler


Sirkede ---------------------------------- Asetik asit
Limonda -------------------------------- Sitrik asit
Elmada ---------------------------------- Malik asit
Çilekte ----------------------------------- Folik asit
Üzümde --------------------------------- Tartarik asit
Süt, yoğurt ------------------------------ Laktik asit
Turşu, ketçap, meyve suyu------------Benzoik asit (Koruyucu madde)
Reçel, marmelat-------------------------Sorbik asit (Koruyucu madde)
Gazoz ----------------------------------- Karbonik asit
Kolalı içecekler--------------------------Fosforik asit
Karınca ----------------------------------Formik asit


pH (Power of Hydrogen) Kavramı


Bir çözeltinin asit yada baz olma derecesi pH derecesi ile ölçülür. pH cetveli 0-14 arasında değişmektedir. 0-7 arası asit, 7-14 arası baz özelliktedir. 7 ise nötrdür.
pH değeri 3 den küçük olanlar kuvvetli asit, pH değeri 12 den büyük olanlar kuvvetli bazdır.

pH Cetveli


Bazı maddeleri pH değerleri


Hidroklorik asit----------- -1 (pH değeri - de olabilir.)
Sülfürik asit ---------------0.3
Mide asidi ------------------1
Nitrik asit------------------ 1
Gazlı içecek ----------------2.4
Kola -------------------------2.5
Limon -----------------------2.3
Sirke ------------------------2.9
Portakal suyu --------------3.5
Domates suyu --------------4.2
Asit yağmuru ---------------5.6<
Kahve -----------------------5.0
Çay --------------------------5.5
İdrar ------------------------6.0
Süt --------------------------6.5

Saf Su ----------------------7

Tükürük --------------------7.2
Kan -------------------------7.4
Göz yaşı --------------------7.4
Safra sıvısı -----------------7-8
Deniz suyu -----------------8.0
El sabunu ------------------10.5
Amonyak ------------------11.5
Kalsiyum hidroksit --------12.4
Çamaşır suyu --------------12.5
Sodyum hidroksit ---------13.5

Diğer bazlar
Çikolata, mayonez, arap sabunu, cam silme sıvısı, hamur kabartma tozu, mide şurubu, kül

Diğer asitler
Yoğurt, aspirin


Ayıraç (Belirteç, indikatör)

Ayıraç bir maddeyi başka maddeden ayırt etmemizi sağlayan maddelere ayıraç denir.

Asit ve  Bazlarda Kullanılan Bazı Ayıraçlar

Turnusol Kağıdı
Asitlerde kırmızı, bazlarda mavi renk alır.

Fenolftalein çözeltisi
Asitlerde renksiz, bazlarda pembe (Kırmızı) renk alır.

Metil Oranj çözeltisi
Asitlerde kırmızı, bazlarda sarı renk alır.

Mor Lahana Suyu
Asitlerde kırmızı, bazlarda mavi renk alır.

Amfoter Metaller

Hem asitlerle, hemde bazlarla tepkimeye girerek hidrojen gazı veren metallerdir.
Amfoter metaller  Zn, Al, Sn, Cr, Pb dir (Zeynep Al Sana Kırmızı Pabuç olarak kodlanabilir.)


B- Bazlar

Suda çözündüğünde OH- iyonu veren maddelere baz denir.

Bazların özellikleri


1. Tatları acıdır. (Sabun gibi)
2. Ele kayganlık hissi verir.
3. Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
4. Kırmızı turnusol kağıdını maviye çevirir.
5. Sulu çözeltilerin de OH- iyonu oluşturur.
6. Asitlerle tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur.
7. pH değerleri 7 den büyüktür.
8. Metallere etki etmez ancak amfoter metallerle (Zn, Al) kuvvetli asitler etki eder.
9. Cam ve porseleni aşındırır.
10. Metallerin oksijenli bileşikleri bazik özellik gösterir.

Önemli Bazlar


NaOH ---------> Na+ + OH-
Sodyum hidroksit

KOH ----------> K+ + OH-
Potasyum hidroksit

Mg(OH)2 ---------->Mg+2 + 2OH-
Magnezyum hidroksit

Ca(OH)2 ---------->Ca+2 + 2OH-
Kalsiyum hidroksit

NH3 + H2O ----------> NH4+ + OH-
Amonyak

Not:
Bazı bileşikler yapılarında OH- iyonu içermesine rağmen baz değildir. CH3COOH baz değil asittir.
Bazı bileşiklerin yapısında OH- iyonu içermemesine rağmen bazdır. NH3 baz özellik gösterir.

Bazlar günlük hayatta ve sanayide kullanılmaktadır. Bazı bazlar ve kullanım alanları aşağıda belirtilmiştir.
Temizlik malzemelerinin geneli bazdır.


BazSistematik AdıPiyasa adıKullanım Alanı
NaOHSodyum hidroksitSud kostikSabun, kağıt, boya, deterjan, yapay ipek yapımında kullanılır.
KOHPotasyum hidroksitPotas kostikSabun, pil, gübre yapımında kullanılır.
Ca(OH)2Kalsiyum hidroksitSönmüş kireçKireç ve çimento yapımında kullanılır.
NH3AmonyakAmonyakGübre üretimi, temizlik maddeleri, çamaşır suyu yapımında kullanılır.



C- Asit ve Bazların Tahribatları


Asitler ve bazlar tahriş edici (aşındırıcı) özelliğe sahiptir.

  • Asit ve bazları kullanırken, taşırken dikkatli olmamız gerekir.
  • Laboratuvar, mutfak, banyoda kullanılan asit ve bazların etkilerinden korunmak için eldiven takılmalı, gözlük kullanılmalıdır.
  • Asit ve bazların kullanımında birbiri ile karıştırılmamalıdır. Özellikle tuz ruhu ve çamaşır suyunu kesinlikle karıştırmamalıyız.
  • Temizlik yapılan ortamın iyice havalandırılmasını sağlamalıyız.
  • Asit ve bazların kullanırken güvenlik işaretlerine dikkat etmeli ambalajında yazan uyarılara uymalıyız.


Aşındırıcı Madde

Zehirli Madde



Asitlerin zararları
✪ Asitler metal, mermer yüzeyleri aşındırır.
✪ Dişlerin çürümesine neden olur.
✪ Asitli içecekler ülser, reflü, gastrit hastalıklarına neden olur.


Bazların zararları
✪ Bazlar cam ve porselen eşyaları aşındırır.
✪ Kristal cam eşyalar zamanla matlaşır.

Asit Yağmurları




Fabrika bacalarından, otomobil egzozlarından çıkan zehirli  gazlar (SO2, NO2, CO2) havada yağmur damlaları ile birleşerek asit yağmurlarını oluşturur. Asit yağmurunun pH değeri 5.6 dan küçüktür.

SO2  +   H2O   ------->   H2SO4   (Sülfürik asit)

NO2  +   H2O   ------->   HNO3     (Nitrik asit)

CO2  +   H2O   ------->   H2CO3     (Karbonik asit)

Not: CO2 oluşturduğu karbonik asit diğerlerine göre zayıf bir asittir.
Asit yağmurlarında en zararlı olan SO2 ve NO2 dir.
Bu nedenle fosil yakıtlardan en zararsızı doğal gazdır. (Sadece CO2  ve   H2O  oluşmaktadır.)


Asit Yağmurlarının Zararları


Asit Yağmurları Tarihi Eserlere Zarar Verir

  1. Topraktaki kalsiyum, magnezyum, potasyum elementlerini çözerek toprağın mineral bakımından fakirleştirir.
  2. Ormanların kurumasına neden olur.
  3. Tarihi binalara ve eserlere zarar verir.
  4. Deniz, göl sularına karışarak burada yaşayan canlıları olumsuz etkiler.
  5. Araçların ve metal yüzeylerin aşınmasına neden olur.

Asit Yağmurlarının Engellenmesi İçin Yapılabilecekler

  1. Fosil yakıtların kullanımı azaltılmalıdır.
  2. Fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır.
  3. Yeşil alan ve ormanlar artırılmalıdır.
  4. Sanayi tesislerine filtre takılmalıdır.
  5. Araçların bakımları zamanında yapılmalıdır.
  6. Kalorisi düşük yakıtlar yerine doğal gaz kullanılmalıdır.
  7. Kışın yaprak dökmeyen ağaçlar tercih edilmelidir.


Diğer konular



≪(Önceki) Kimyasal Bağ   ∥   Kimyasal Tepkimeler (Sonraki)≫


12 yorum:

  1. Teog Mağduru24.04.2016 16:44

    Çok teşekkürler çok faydalı bir yazı olmuş.

    YanıtlaSil
  2. çok teşekkür ederim çok yardımı oldu hazırlayan ve emeği geçemlere gerçekten teşekkür ederim <3 <3 <3

    YanıtlaSil
  3. hebele hübele21.12.2016 18:19

    işime yaradı

    YanıtlaSil
  4. tesekkur ederim sınavdan yüz alırım inşallah

    YanıtlaSil
  5. Allah razı olsun yarın sınavım vardı.yazıp tekrar etmiş oldum.Allah sevdiğine kavuştursun +1

    YanıtlaSil
  6. 8. sınıf öğrencisi16.04.2017 21:08

    Böyle güzel bir site kurup bizlerin hizmetine sunduğunuz için çok teşekkürler.Herkese sınavda başarılar...

    YanıtlaSil
  7. teogmaceracısı7.05.2017 15:57

    çok teşekkürler çok işimize yaradı......

    YanıtlaSil
  8. hiçbişeyi anlamıyom aqqqqqqqqqqqq

    YanıtlaSil
  9. Yarın fen ve bilim uygulamarı sınavım var inşallah ikisindende yüz 100 alırım amin

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. 2 tane mi sınav oluyon

      Sil
  10. değişen sistem kurbanı17.02.2018 10:11

    çok güzel hazırlamışsınız siteniz de çok faydalı bilgiler var teşekkürler

    YanıtlaSil