7.Sınıf Bitki ve Hayvanlarda Üreme Büyüme ve Gelişme - fenbilim.net

En Son

Sadece Fen Bilimleri

Menu

2015/01/07

7.Sınıf Bitki ve Hayvanlarda Üreme Büyüme ve Gelişme

<==  7.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 7.SINIF ==> 6. Ünite: Canlılarda Üreme, Büyüme ve Gelişme ==> Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme

Kazanımlar

F.7.6.2. Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme
Önerilen Süre: 12 ders saati
Konu / Kavramlar: Eşeysiz üreme (vejetatif üreme, bölünme, tomurcuklanma ve rejenerasyon), eşeyli üreme, büyüme ve gelişme
F.7.6.2.1. Bitki ve hayvanlardaki üreme çeşitlerini karşılaştırır.
a. Eşeyli üreme türlerine girilmez fakat eşeysiz üreme türlerine örnek verilerek değinilir.
b. Metagenez (döl almaşı) konularına değinilmez.
c. Hayvanlardaki iç ve dış döllenme ile iç ve dış gelişmeye değinilmez. Başkalaşım, doğurarak ve yumurtayla çoğalma konularına kısaca değinilir.
F.7.6.2.2. Bitki ve hayvanlardaki büyüme ve gelişme süreçlerini örnekler vererek açıklar.
a. Tohumun çimlenmesini etkileyen faktörlerle ilgili olarak bağımlı, bağımsız ve kontrol edilen değişkenleri içeren bir deney yapılması sağlanır.
b.Çiçekli bir bitki örneği üzerinde durulur.
F.7.6.2.3. Bitki ve hayvanlarda büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörleri açıklar.
F.7.6.2.4. Bir bitki veya hayvanın bakımını üstlenir ve gelişim sürecini rapor eder.


KONU: Bitki ve Hayvanlarda Üreme Büyüme ve Gelişme


Canlıların kendilerine benzer bireyler meydana getirmesine üreme ya da çoğalma denir.
Bütün canlılar çoğalma özelliğine sahiptir, ancak üreyebilme canlının yaşaması için gerekli değildir.

Canlılarda üreme eşeyli üreme ve eşeysiz üreme olmak üzere iki çeşittir.


1.Eşeysiz üreme


Eşeysiz üremede cinsiyet yoktur, tek bireyden yeni canlılar oluşur.
Üreme hücreleri kullanılmaz.


Eşeysiz üremenin özellikleri

1. Tek canlıdan yeni canlılar oluşur.
2. Oluşan yeni canlılar ata canlı ile aynı özelliktedir.
3. Eşeysiz üreme canlılarda çeşitliliğe sebep olmaz.
4. Eşeysiz üreme hücrenin çoğalması ile gerçekleşir.
5. Üreme hücreleri kullanılmaz.
6. Hızlı gerçekleşir. İlkel yapılı canlılarda görülür.
7. Bu üreme tek hücrelilerde, mantarlarda, bazı bitki ve hayvanlarda görülür.

Eşeysiz üremenin çeşitleri

1. Bölünme
Tek hücreli canlıların ortadan ikiye ayrılması bölünerek çoğalmadır.
Yeterli olgunluğa erişmiş canlı, ortadan ikiye bölünür.
Oluşan yeni canlılar birbiri ile aynı özelliğe sahiptir.
Bakteri, paramesyum (terliksi hayvan), öglena, amip bölünerek çoğalan canlılardır.


2. Tomurcuklanma
Ana canlının vücudunda bir çıkıntı oluşur.
Meydana gelen çıkıntı zamanla gelişerek, ana canlıdan ayrılır.
Tomurcuklanarak üreyen canlılar bağımsız yaşayabilir ya da bir arada bulunarak koloni oluştururlar. Bira mayası, hidra, deniz anası ve mercanlarda görülür.






3. Rejenerasyonla (Yenilenme) Üreme
Hayvanlarda kopan parçanın yerine yenisinin gelmesine rejenerasyon denir.
Kopan kısımdan yeni bir canlı meydana gelir ise rejenerasyon ile üreme gerçekleşmiş olur. Omurgasız canlılarda görülür. Deniz yıldızı, planarya (yassı solucan), toprak solucanı gibi canlılarda görülür. İnsanda yaranın iyileşmesi, kırılan kemiğin onarılması, kertenkelenin kopan kuyruğunun yenilenmesi rejenerasyondur, fakat bu olaylarda yeni canlı meydana gelmez.

Planaryanın rejenarasyonla üremesi


4. Vejatatif Üreme
Bitkilerin dal, yaprak ve kök gibi kısımlarından yeni bitki oluşmasıdır.
Menekşe, söğüt, kavak, gül, asma, muz, çilek bu şekil ürerler.
Bu bitkilerin tohumu olmadıkları için bu şekilde çoğalırlar.
Vejatatif üremede iyi özellikleri olan bitkiler, bu özelliklerini kaybetmeden nesiller boyu çoğalırlar.



5. Sporla Üreme
Şapkalı mantarlar, eğrelti otu, karayosunu sporla üremektedir.



2.Eşeyli üreme


Eşeyli üremede dişi ve erkek olmak üzere iki cinsiyet vardır.

Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme


Bitkiler çiçekli ve çiçeksiz bitkiler olmak üzere iki gruptur.


Çiçeksiz bitkiler

Çiçeği bulunmaz, tohum oluşturmazlar.
Çiçeksiz bitkilerde eşeyli ve eşeysiz üreme görülür.
Kara yosunu, su yosunu, eğrelti otu, at kuyruğu, kibrit otu, ciğer otu çiçeksiz bitkilerdir.
Çiçeksiz bitkiler, çiçekli bitkilere göre daha az gelişmiştir. (Basit yapılıdır)


Çiçekli bitkiler

Çiçekli bitkilerde üreme organı çiçektir. Çiçekten tohum ve meyve oluşur.


Çiçeğin kısımları

Çiçeğin Kısımları



1. Çiçek sapı
Çiçeği, bitkinin gövdesine bağlar.

2. Çiçek tablası
Çiçeğin diğer kısımlarının üzerinde bulunduğu kısımdır.

3. Çanak yaprak
Çiçek tomurcuk halindeyken çiçeği dış etkilere karşı korur. Yeşil renklidir ve fotosentez yapar.

4. Taç yaprak
Çiçeğin renkli kısmıdır. Canlı renkleri ile birçok hayvanı çiçeğe çeker. Tozlaşmaya yardımcı olur. Erkek ve dişi organı sarar ve korur.

5. Erkek organ
Başçık ve sapçık  olmak üzere iki kısımdan oluşur.
Başçık çiçek tozlarının (polenlerin) bulunduğu kısımdır.
Polenler erkek üreme hücrelerini  içerir. Sapçık ise başçığı taşır.

6. Dişi organ
Dişicik tepesi, dişicik borusu ve yumurtalık olmak üzere üç kısımdan oluşur.

Dişicik tepesi
Polenlerin dişi üreme organına yerleşiği ilk kısımdır.
Yapışkan yapıdadır.

Dişicik borusu
Polenlerin tepecikten yumurtalığa taşındığı borudur.

Yumurtalık
İçinde bir veya birkaç tane tohum taslağı bulunur.
Tohum taslağının içinde dişi üreme hücresi (yumurta) yer alır.

Not: Çiçeğin erkek organ, dişi organ, taç yaprak ve çanak yaprak kısımları bulunuyorsa tam çiçek denir. Bazı çiçeklerden bu kısımların bir kısmı olamayabilir bunlara eksik çiçek denir.


Çiçekte Tozlaşma ve Meyve Oluşumu


Tozlaşma
Polenlerin, rüzgar su ve hayvanlar aracılığı ile dişicik tepesine taşınması olayıdır.

Dişicik tepesine gelen polenler burada nemli ortamdan dolayı çatlar, polen çekirdeğini iki kısımdan oluşur. Çekirdeğin birisi dişicik borusunda ilerleyerek polen tüpünü oluşturur. Diğer çekirdek ise yumurtalığa ulaşır.

Döllenme
Polen çekirdeğinin yumurtalığa ulaşarak, yumurta ile birleşmesine döllenme denir.
Döllenmiş yumurtaya zigot denir. Zigot gelişerek embriyoya (Tohum taslağı) dönüşür.

Meyve
Yumurtalık gelişerek meyveyi oluşturur.
Çiçekten oluşan meyve olduğu için domates, biber, kabak, elma, armut birer meyvedir.

Not: Meyve oluşumundan önce tohum meydana gelir. 
Zigot - embriyo - tohum - meyve şeklinde sıralanır.


Tohumlar


Tohum uyku halindedir, uygun şartlar sağlandığında (su, oksijen ve uygun sıcaklık) embriyo gelişmeye başlar. Tohum çimlenerek bitkiyi oluşturur.

Tohumun çimlenmesinde ışık, toprak, karbondioksit gerekli değildir.

Çiçekli Bitki


Tohumun yapısı

Embriyo
Tohum içindeki bitkinin taslağıdır.
Embriyo çimlenerek, yeni bitkinin oluşmasını sağlar.

Çenekler
İçinde bol miktarda besin bulunur.
Bu besin yaprak çıkıncaya kadar kullanılır.

Tohum kabuğu
Tohumu dış etkilere karşı korur.



Tohumların yayılma yolları


  • Uçarak Tohumlar paraşüt gibi uçarak uzak yerlere gider. Karahindiba, akçaağaç, ıhlamur gibi
  • Suda yüzerek: Tohumlar suda yüzerek uzak yerlere gider. Hindistan cevizi gibi
  • Hayvanlara yapışarak Tohumların taşıdıkları çengeller hayvanlara yapışarak uzak yerlere gider. Pıtrak gibi
  • Patlayarak Meyve kabuklarının kuruması sonucu tohumlar etrafa saçılır. Bezelye gibi
  • Meyveleri yenmesi ile Bazı hayvanlar bitkinin meyvesini yerken tohumunu da yutar, sindirilmeyen tohumlar dışarı atıldığında uzak yerlere taşınmış olur. İncir, böğürtlen, domates, çilek gibi


Tohumların yararları


  • Besin olarak kullanılır. Fındık, fasulye, nohut, mercimek
  • İlaç ham maddesidir. Haşhaş, kenevir, çörek otu
  • Boya sanayinde kullanılır.
  • Dokumacılıkta kullanılır. Pamuk, keten, kenevir


Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme

Hayvanlarda değişik üreme yöntemleri vardır.
Omurgasız hayvanlarda eşeyli ve eşeysiz üreme görülür.
Eşeysiz olarak rejenerasyon ve tomurcuklanma şeklindedir.
Omurgalı hayvanlarda eşeyli üreme görülmektedir.


1. Memeli hayvanlar

İç döllenme, iç gelişim görülür.
Döllenme sonucu oluşan zigot oluşur.
Zigot gelişerek embriyo olur.
Embriyo anne karnında gelişimini tamamlayarak yavru doğar.
Memelilerde yavru bakımı vardır, yavrularını sütle beslerler.
Derileri kılla kaplıdır. Kedi, köpek, tavşan, aslan, inek, at, koyun, yunus, fok, balina, yarasa memeli canlılardır.


2. Kuşlar

İç döllenme, dış gelişim görülür.
Yumurta ile çoğalırlar.
Yumurtalarının üzerinde kuluçkaya yatarlar. Her kuşun kuluçka süresi farklıdır.
Tavuklarda 21 gündür.
Yavru bakımı vardır.
Vücutları tüylerle kaplıdır.
Bülbül, kartal, kümes hayvanları (tavuk, hindi, ördek, kaz), deve kuşu, penguen birer kuştur.



3. Balıklar

Dişi balıklar yumurtalarını bırakır. Ardından erkek balıklar spermlerini yumurtaların üzerine bırakır.
Dış döllenme, dış gelişim gerçekleşir.
Yavru bakımı görülmez.
Balıklar solungaç solunumu yapar, vücutları pullarla kaplıdır.
Balıklar çok fazla sayıda yumurta üretir.


Balıklar neden fazla yumurta üretir


  • Dış döllenmede döllenme şansının az olması
  • Yumurtaların diğer canlılar tarafından yenmesi
  • Yumurtaların akıntılarla  başka yerlere taşınabilmesi



4. Sürüngenler


İç döllenme dış gelişim görülür.
Döllenmiş yumurta kabuklu olarak anne vücudundan çıkar.
Yavru yumurta içindeki besinle gelişimini tamamlar.
Annenin yavru bakımı ve kuluçka yoktur.
Vücutları pullarla kaplıdır.
Kaplumbağa, timsah, yılan, kertenkele sürüngen canlılardır.


5. Başkalaşım (Metamorfoz) geçiren canlılar


Bazı canlıların yavruları yumurtadan çıktıklarında ana canlıya benzemezler.
Zamanla değişerek ana canlıya benzer hale gelmesine başkalaşım denir.
Kurbağa, güve ve böceklerde(kelebek, arı, karınca, sinek) başkalaşım görülür.


İpek böceğinin yaşam döngüsü


1.Yumurta
Kelebek yumurtalarını uygun yerlere bırakır.

2.Larva
Yumurta içinden larva çıkar. Larva beslenerek hızla büyür, tırtıla dönüşür.

3.Pupa
Tırtıl etrafında koza örer.

4.Kelebek
Pupa içerisinde başkalaşım geçirir, dışarıya kelebek olarak çıkar.
Kelebeğin Yaşam Döngüsü


Kurbağanın yaşam döngüsü


1.Döllenmiş yumurtalar
Kurbağalar su içine yumurtalarını bırakır, burada döllenir.

2.Larva
Yumurtadan larvalar çıkar. Solungaç solunumu yapar.

3.İribaş
Larvalar gelişerek iribaşa dönüşür. Ayakları çıkmaya başlar.

4.Yavru kurbağa
İribaş başkalaşım geçirerek yavru kurbağaya dönüşür.
Ön ve arka ayakları çıkar. Kuyruk kaybolur. Sudan çıkar, akciğer solunumu yapar.

5.Ergin kurbağa
Yavru kurbağa gelişerek yetişkin bir kurbağa olur.


Kurbağanın Başkalaşımı



Diğer Konular



65 yorum:

  1. harika bir sunum

    YanıtlaSil
  2. harika sunum

    YanıtlaSil
  3. bence çok güzel olmuş

    YanıtlaSil
  4. murat kaan arslan30.03.2015 23:04

    Bitki ve hayvanlarda büyüme ve gelişmeye etki eden faktörler yok.

    YanıtlaSil
  5. Bitkilerde büyümeye etki eden faktörler Isı, ışık, toprak, su rüzgar, nem, yer çekimidir. Ancak bunlar müfredatta geçmemektedir. Bu konu extra olduğu için yazmadım.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Einstain da müfredata uysaydı eğer şu anda izafiyet teorisi diye birşey olmayacaktı hatırlatırım... Bu müfredat eğer bize gereken bilgiyi sağlasaydı emin olun sizin konu anlatımı yapmanıza gerek kalmazdı millet zaten anlatacağını kitaplardan anlar ek bilgiye gerek kalmazdı.

      Sil
  6. Çok güzel proje ödevim için yaziyorum inşallah yüksek not alırım

    YanıtlaSil
  7. çok güzel çok işime yaradı :)

    YanıtlaSil
  8. güzelmi arkadaşlar

    YanıtlaSil
  9. Harika! Proje ödevime yaradi

    YanıtlaSil
  10. ya müthiş inşallah denemede iyi alırım elinize sağlık.

    YanıtlaSil
  11. hocamız çok dikkatli bakar çok titizdir bu hocadan 100 aldıysam siz benim gözümde 1000 aldınız.

    YanıtlaSil
  12. insanlarda üreme yok mu

    YanıtlaSil
  13. Bu seneki konularda yok

    YanıtlaSil
  14. Konu anlatımları da gelse çok daha iyi olacak :)

    YanıtlaSil
  15. KONU ANLATIMI ZATEN HASAN

    GÜZEL OLMUŞSINAVAYARDIMCI OLACAK 100 ALIRSAM İYİDİR YAPAN KİŞİNİN ELLERİNE SAĞLIK VALLA

    YanıtlaSil
  16. zaten konu anlatımı kardeş

    YanıtlaSil
  17. yazılarda hata var düzeltilmesini isterim toprak solucanı yerine topak solucanı yazılmış düzeltirseniz memnun olurum

    YanıtlaSil
  18. balıklar yerine balılar yazılmış

    YanıtlaSil
  19. Teşekkürler düzeltildi

    YanıtlaSil
  20. sınavı bıtır dıom bıtmıo nedenı

    YanıtlaSil
  21. Chrome kullanırsak problem olmaz

    YanıtlaSil
  22. ççok teşekkürler çok işime yaradı

    YanıtlaSil
  23. baran aydemir9.05.2016 21:59

    gerçekten sağol un projem vardı sayenizde yaptım

    YanıtlaSil
  24. ççççokkkkkkkkk ggggüüzel teeeeeeeeeeeeeeeşeekürrrrrrrrrrrrrrlerrrrrrrrrrrrr

    YanıtlaSil
  25. Sorusu olan varmı arkadaşlar

    YanıtlaSil
  26. Çok beğendim umarım sınavımda full yaparım 👍👍🌚

    YanıtlaSil
  27. Seneye müfredat değişecek mı ?

    YanıtlaSil
  28. Müfredat değişikliği sizi etkilemez. Kademeli olarak değişir.Değişirse seneye 5. sınıflar etkilenir.

    YanıtlaSil
  29. oropsu pezemeg25.02.2017 03:39

    gerçekten işime yaradı teşekkürler

    YanıtlaSil
  30. Harika! Ödevime çok yardımcı oldu. Yazanların ellerine bin kere sağlık :)

    YanıtlaSil
  31. demi çok güzel

    YanıtlaSil
  32. Çok güzül olmuş inşallah hoca - vermez .yani bana kalırsa çok güzel oldu ama neyse BANA ŞANS DİLEYİN LÜTFEN

    YanıtlaSil
  33. abiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiii çokkkkkkkkkkkkkkkk iyiiiiiiiiiiiiiii adminnnnnnnnnnn kalp koyyyyyy

    YanıtlaSil
  34. Neden sporla üreme yok?
    Bi allahın kuluda 4 çeşit ana canlının olduğunu unuttu
    HAYVANLAR,BİTKILER,MİKROSGOBİK CANLILAR(yanlış yazdım biliyom)Mantarlar!! Mantarları niye iimse sormuyo mantarlarda sporla ürüyo o niye yok?????????
    Cevap bekliyorum

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çünkü onu 5. Sınıfta ışledik ve onlar omurgasiz.

      Sil
  35. Pardon sporla üreme varmis ama niye afiklayici degil

    YanıtlaSil
  36. adını vermek istemeyen yunus7.03.2017 22:36

    Çok Güzel Bi Site

    YanıtlaSil
  37. İSMİNİ VERMEK İSTEMEYEN ERAY12.03.2017 18:58

    ÇOK GÜZEL

    YanıtlaSil
  38. Çağatay Can Gökdemir15.03.2017 20:29

    Çok güzel bir konu anlatımı olmuş. Her şeyi özetlemiş:)

    YanıtlaSil
  39. ÇOK GÜZEL KONU

    YanıtlaSil
  40. mükemmelllllllllllllllllllllll

    YanıtlaSil
  41. Veysel Karaerkek22.03.2017 23:34

    Çok güzel sınavda işime yarayacak adamsın

    YanıtlaSil
  42. Mücahit Rakipoğlu23.03.2017 23:05

    çok güzel olmuş sınavımda inşallah işime yarar ama genede baya güzel admin helal kardeşim, bide gerçek ismine lütfen cevap

    YanıtlaSil
  43. abi bu hangi senesinde yapıldı

    YanıtlaSil
  44. Sürekli güncelleniyor

    YanıtlaSil
  45. abi çok iyi yaaa.

    YanıtlaSil
  46. Güzel olmuş

    YanıtlaSil
  47. çok güzel olmuş inşallah sınavdan yüksek alırım

    YanıtlaSil
  48. çok güzel olmuş elinize sağlık

    YanıtlaSil
  49. Çok guzel acayip şekilde işime yaradı

    YanıtlaSil
  50. harkulade olmuş 3 ödevime birden yaradı

    YanıtlaSil
  51. çok güzel proje ödevimi
    burdan yaptım herkes 5 artı alırken ben 8 artı aldım

    YanıtlaSil
  52. Çok güzel bunu hocam çok begenir benim hocam herseyi beğenmez
    ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM 😊😊

    YanıtlaSil
  53. Çok güzel sunum olmuş teşekür ederiz

    YanıtlaSil
  54. gerçekten çok güzel anlatmışsınız

    YanıtlaSil
  55. Kopan parçanın yerine gelmesine rejenarasyon değil jenerasyon denir. Rejenerasyon kopan parçadan yeni canlı oluşmasına verilen isimdir.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Adam haklı beyler dağılın

      Sil
  56. abi çok güzel olmuş ha ellerunasağluk da.

    YanıtlaSil