8.Sınıf Enerji Dönüşümleri Konu Özeti - fenbilim.net

En Son

Sadece Fen Bilimleri

Menu

2018/06/16

8.Sınıf Enerji Dönüşümleri Konu Özeti

<==  8.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 8.SINIF ==> 6. Ünite: Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi ==> Enerji Dönüşümleri

Kazanımlar

F.8.6.2. Enerji Dönüşümleri
Önerilen Süre: 8 ders saati
Konu / Kavramlar: Fotosentez, fotosentez hızını etkileyen faktörler, solunum, oksijensiz solunum, oksijenli solunum
F.8.6.2.1. Bitkilerde besin üretiminde fotosentezin önemini fark eder.
a. Fotosentezde karbondioksit ve su kullanıldığı, besin ve oksijen üretildiği vurgulanır. Kimyasal denklemine girilmez.
b. Fotosentezin yapay ışıkta da meydana gelebileceği vurgulanır.
c. Fotosentez yapan canlıların üretici olduğu ifade edilir.
F.8.6.2.2. Fotosentez hızını etkileyen faktörler ile ilgili çıkarımlarda bulunur.
Işık rengi, karbondioksit miktarı, su miktarı, ışık şiddeti ve sıcaklık vurgulanır.
F.8.6.2.3. Canlılarda solunumun önemini belirtir.
a. Solunumun kimyasal denklemine girilmez.
b. Bitkilerin gece ve gündüz solunum yaptığına değinilir.
c. Oksijenli ve oksijensiz solunum evrelerine girilmeden verilir fakat açığa çıkan enerji miktarları sayısal olarak belirtilmez.
ç. ATP’nin yapısına girilmeden isminden bahsedilir.

KONU: Enerji Dönüşümleri

A- Fotosentez


Fotosentez Denklemi

6CO2  +  6H2O       =======>   C6H12O6  +  6O2
Karbondioksit + Su ======> Besin + Oksijen

Fotosentez
Üreticilerin klorofilinde güneş enerjisi yardımıyla su ve karbondioksit kullanarak, besin ve oksijen üretilmesine fotosentez denir.

Fotosentez yapan canlılar
Yeşil bitkiler, öglena, mavi-yeşil algler, siyano bakteriler.
Bitkilerin yeşil olan kısımlarında fotosentez yapılır. Kök, meyve, çiçekte fotosentez gerçekleşmez.


Not:
  • Fotosentezde oksijenin kaynağı sudur. 
  • Besinin kaynağı karbondioksittir.



Fotosentezi etkileyen faktörler

1. Karbondioksit
Fotosentez için karbondioksit olmalıdır.
Karbondioksitin artması fotosentez hızını artırır.
Ancak belirli bir noktadan sonra hız artmaz.

2. Su
Fotosentez için bitkinin yeterli miktarda su alması gerekir.

3. Işık
Fotosentez de ışığın çok kaliteli olması gerekir.
Yapay ışık kaynaklarında da fotosentez yapılabilir, fakat çok fazla ışığa ihtiyaç vardır.
Işığın miktarının artması fotosentezi artırır.
Belirli bir noktadan sonra hızı etkilemez.
Fotosentez en hızlı mavi ve mor ışıkta, en yavaş yeşil ışıkta gerçekleşir.

4. Sıcaklık
Fotosentez için en uygun sıcaklık 25-30 °C arasıdır.
Sıcaklığın artması ya da azalması hızı azaltır.

Fotosentez ürünleri nelerdir
Fotosentez ürünleri besin (glikoz) ve oksijendir.
Fotosentezle oluşan glikoz dolaylı yollardan nişasta, selüloz, yağ ve protein gibi organik maddelere dönüşür.
Kullandığımız fosil yakıtlar, ahşap ürünler, kağıt, kumaş, ilaç, plastik ürünlerde fotosentez sonucu oluşan dolaylı ürünlerdir. (Odun, kağıt yapısında selüloz bulunur.)
Fotosentez olmasaydı bu organik ürünleri elde edemeyecektik.


Fotosentezin Önemi
Fotosentez sayesinde besin ve oksijen üretilir.
Fotosentez havadaki karbondioksiti azaltır.
Fotosentez sayesinde sera etkisi azalır, küresel ısınma engellenir.

Fotosentez Deneyleri

1. Glikoz oluşması
Bir bitkinin fotosentez ile glikoz üretmesini anlamak için yaprak üzerine iyot çözeltisi damlatılır.
İyot çözeltisinin mavi-mor renk alması yaprağın fotosentez yaparak glikoz ürettiğini gösterir.
(İyot çözeltisi glikozun ayıracıdır.)



2. Oksijen oluşması
Elodea su bitkisidir. Elodea bitkisinin üzerine deney tüpü geçiriliyor. Su dolu kaba yerleştiriliyor.
Işık alan bitki fotosentez yaparak oksijen gazı üretir.



B- Solunum

Canlıların besin maddelerini parçalayarak enerji elde etmesine solum denir.
Solunum olayı ile besin (glikoz) parçalanarak enerji ATP ye aktarılır.
Enerji ATP molekülü içerisinde fosfat bağları arasındadır.





Not:

  • Bitkilerde fotosentez sadece ışık alan ortamda gerçekleşir, solunum sürekli gerçekleşir.
  • Solunum sonucu COoluşması kireç suyunun bulanmasından anlaşılır.


Oksijenli solunum

Besinin oksijen kullanılarak yakılmasıdır.
38 ATP üretilir. Bu olay mitokondri de gerçekleşir.

C6H12O6 + 6O2 =======> 6CO+ 6H2O + 38 ATP

Besin + Oksijen ======> Karbondioksit + Su



Oksijensiz solunum (Fermantasyon)

Besinin oksijen kullanılmadan parçalanmasıdır.
Oksijensiz solunum sitoplazmada gerçekleşir.
Net 2 ATP üretilir.
Oksijensiz solunum sonucunda etil alkol, laktik asit üretilir.


1. Üzüm suyundan alkol üretilmesi

C6H12O6  =======> Etil alkol + 2CO+ 2 ATP



2. Çizgili kas hücrelerinde zorunlu durumda oksijensiz solunum yapılır.

C6H12O6  =======> Laktik Asit + 2 ATP


Oksijensiz Solunum (Fermantasyon) Ürünleri

  • Üzüm suyunun şarap (alkol) yapılması
  • Hamurun mayalanması
  • Sütten yoğurt ve peynir yapılması
  • Üzüm suyundan sirke yapılması




Oksijenli ve Oksijensiz Solunum Arasındaki Farklar

1. Oksijenli solunum yüksek yapılı canlılarda, oksijensiz solunum basit yapılı canlılarda görülür.
2. Oksijenli solunumda oksijen kullanılır, oksijensiz solunum da oksijen kullanılmaz.
3. Oksijenli solunum mitokondri de gerçekleşir, oksijensiz solunum sitoplazma da gerçekleşir.
4. Oksijenli solunum da su ve karbondioksit oluşur, oksijensiz solunum da etil alkol (veya laktik asit) ve karbondioksit oluşur.
5. Oksijenli solunumda 38 ATP oluşur, oksijensiz solunumda 2 ATP oluşur.
6. Oksijenli solunumda glikoz içerisindeki enerji tamamen ATP ye dönüşür, oksijensiz solunumda glikoz parçalanması sonucu oluşan etil alkol ve laktik asitte enerji kalır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder