8. Sınıf Periyodik Sistem

<==  8.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 4.Sınıf (8.SINIF) ==> 3. Ünite: Maddenin Yapısı ve Özellikleri ==> Periyodik Sistem

Kazanımlar

8.3.1. Periyodik Sistem
Önerilen Süre: 4 ders saati
Konu/Kavramlar: Grup, periyot, elektron dağılımı
8.3.1.1. Geçmişten günümüze periyodik sistemin oluşturulma sürecini araştırır ve sunar.
8.3.1.2. Periyodik sistemde, grup ve periyotların nasıl oluşturulduğunu açıklar.
8.3.1.3. Periyodik sistemdeki ilk 18 elementin “elektron-katman ilişkisi” temelinde elektron dağılımını yapar ve periyodik cetveldeki yerini bulur.

KONU: Periyodik Sistem

Periyodik sistemin neden gereklidir?
Doğada bulunan elementlerin daha kolay incelenebilmesi, arandığında daha kolay bulunabilmesi için belirli özelliklerine göre sınıflandırılmıştır. Bu sınıflandırma sonucunda periyodik sistem oluşmuştur.
Periyodik sistem oluşturulduktan sonra yeni bulunan elementlerin hangi özellik gösterebileceği tahmin edilebilmiştir.

Periyodik çizelge

Periyodik Sistem

Periyodik Sistemin Tarihçesi

1. Johann Döbereiner (Yohan Döbereynar)
Elementlerin sınıflandırılması ile ilgili ilk çalışmayı yapmıştır. Benzer özellik gösteren elementleri üçlü gruplar oluşturmuştur. Lityum, sodyum, potasyum elementlerinin benzer özellik gösterir.

2. Alexandre Beguyer de Chancourtois (Aleksandır Beguye dö Şankurtua)
Benzer fiziksel özellikleri gösteren elementleri dikey gelecek şekilde sarmal olarak sıralamıştır. Elementlerin dışında bazı iyonlara da yer vermiştir.

3. John Newlands (Con Nivlends)
O zamana kadar bilinen 62 elementi atom ağırlığına göre sıralamıştır. İlk 8 elementten sonraki elementlerin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin tekrarladığını fark etmiştir. (Oktav kanunu)

4. Lothar Meyer (Lotar Meyer)
Mendeleyev ile aynı zamanda elementleri benzer biçimde sıralamıştır.  Elementleri sıralarken fiziksel özelliklerine bakmıştır. Mendeleyev ile benzer sistem oluşturmasına rağmen periyodik sistemin babası  Mendeleyev olarak kabul edilmektedir.

5. Dimitri İvanovic Mendeleyev (Dimitri İvanoviç Mendelyef)
Elementleri kütle numaralarına(atom ağırlıklarına) göre sıralamıştır. Ancak bazı elementlerin yeri bulunması gereken yerden farklı olmuştur.

6. Henry Moseley (Henri Mozeli)
Günümüzdeki periyodik tablonun temelini atmıştır. Elementleri atom numaralarına (proton sayısına) göre sıralamıştır.

7. Gleen Seaborg (Gılen Siborg)
Periyodik tabloya en altta iki satır ekleyerek, en son halini almasını sağladı.

Periyodik Sistem

Elementlerin artan atom numaralarına göre sıralandıklarında oluşan tabloya “Periyodik Sistem” denir.
Elementlerin fiziksel ve kimyasal özellikleri guruplarda benzer özellik gösterir.
Periyodik sistemde elementlerin adı, sembolü, atom numarası gibi birçok özellik yer alır.

Elementler atom numaralarına göre sıralandıklarında bazı özelliklerin periyotlar halinde tekrar etmektedir. Periyodik tabloda benzer özellikler alt alta sıralıdır.
Periyot: Yatay sıralara periyot denir. 7 periyot vardır.
Grup: Dikey sütunlara grup denir. 18 grup vardır.

Periyodik Sistemde grupların özellikleri

Aynı grupta bulunan elementlerin kimyasal özellikleri (sertlik, parlaklık, iletkenlik, reaksiyona girme isteği vb.) genellikle benzerdir.
Aynı grupta bulunan elementlerin yukarıdan aşağıya doğru gittikçe;

  • Atom numarası (Proton sayısı) artar.
  • Kütle numarası artar.
  • Metalik özellik artar, ametalik özellik azalır.
  • Son katmanında elektron sayıları değişmez.
  • Atom hacmi (çapı) artar.
  • Katman sayısı (Periyot sayısı) artar.
  • Elektron verme isteği artar.
  • Bazlık özelliği artar.

Bazı grupların özel isimleri vardır.
1A grubu Alkali metaller
2A grubu Toprak alkali metaller
7A grubu Halojenler
8A grubu Soy (Asal) gazlar

Periyodik cetvelde periyotların özellikleri

Aynı periyotlarda soldan sağa gittikçe;

  • Atom numarası (Proton sayısı) artar.
  • Kütle numarası artar.
  • Katman sayısı (Periyot sayısı) değişmez.
  • Atom hacmi (çapı) azalır.
  • Değerlik elektron sayısı (son yörüngedeki elektron sayısı) artar.
  • Metalik özellik azalır, ametalik özellik artar.
  • Elektron alma isteği artar.
  • Asitlik özelliği artar

Elementlerin Periyodik Sistemde Yerlerinin Bulunması

Bir elementi periyodik sistemdeki yeri nötr durumdaki elektron dağılımına göre yapılır.
Elektron dağılımında;
Katman sayısı = Periyot Numarası
Son Katmandaki elektron sayısı = Grup Numarasını  verir.

Elektron dağılımı
1. Katman 2 elektron
2. Katman 8 elektron
3. Katman 8 elektron alabilir.

Örnek: 13 atom numaralı alüminyumun elektron dağılımını ve periyodik sistemdeki yerini bulalım.

Elektron dağılımı  13Al: 2) 8) 3)
3. Periyot (3 katman olduğu için)
3A gurubu (Son katmanda 3 elektron olduğu için)

 

Etiketlenmiş , .Yer işareti koy permalink.

8. Sınıf Periyodik Sistem için 4 cevap

  1. birsu diyorki:

    “Aynı periyotta bulunan elementlerin yukarıdan aşağıya doğru gittikçe ”

    Aynı grupta bululunan elementler olacak

  2. SEAA diyorki:

    HEM HATA YAPARLAR SONRADA DÜZELTİLDİİ DERLER

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir