8.Sınıf Mevsimlerin Oluşumu Konu Anlatımı - fenbilim.net

En Son

Sadece Fen Bilimleri

2021/08/23

8.Sınıf Mevsimlerin Oluşumu Konu Anlatımı

<==  8.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 8.SINIF ==> 1. Ünite: Mevsimler ve İklim  ==> Mevsimlerin Oluşumu

Kazanımlar

F.8.1.1. Mevsimlerin Oluşumu
Önerilen Süre: 8 ders saati
Konu / Kavramlar: Dünya'nın dönme ekseni, dolanma düzlemi, ısı enerjisi, mevsimler
F.8.1.1.1. Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur.
a. Dünya'nın dönme ekseni olduğuna değinilir.
b. Dünya'nın dönme ekseni ile Güneş etrafındaki dolanma düzlemi arasındaki ilişkiye değinilir.
c. Işığın birim yüzeye düşen enerji miktarının mevsimler üzerindeki etkisine değinilir.

Konu: Mevsimlerin Oluşumu

Dünya'nın Şekli ve Hareketleri

  • Dünya'nın kendi ekseni etrafında batıdan doğuya (saat yönü tersi) dönmesi sonucu gece gündüz art arda yaşanır.
  • Gece gündüz arasındaki sıcaklık farkı Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesinden kaynaklanır.
  • Dünya kendi ekseni etrafında dönme hareketi yaparken, Güneş etrafında dolanma hareketi yapar.
  • Dünya geoid şeklindedir. Bu şekil kürenin kutuplardan basık, ekvatordan şişkin biçimidir.
  • Dünya'nın Güneş etrafında dolandığı yörünge elips şeklindedir.
  • Kuzey ve Güney yarım kürede Dünya'nın Güneş ışınlarını dik alabileceği en uzak noktalara dönence denir. Kuzey yarım kürede Yengeç, Güney yarım kürede Oğlak dönencesi bulunur.



A- Mevsimlerin Oluşumu

Yıl içerisinde Güneş'ten alınan ışık miktarına bağlı olarak iklim yönünden farklılık gösteren bölümlerine mevsim denir.
Mevsimlerin oluşmasında iki olay etkilidir.
1. Dünya'nın Güneş etrafında dolanması (Dünya'nın yıllık hareketi)
2. Dünya'nın dönme ekseninin eğik olması

Not: Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının değişmesi mevsimlerin oluşumu üzerinde etkisi yoktur.
  • Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu tarih 3 Ocak'tır, fakat Kuzey yarım kürede kış mevsimi yaşanır.
  • Dünya'nın Güneş'e en uzak olduğu tarih 4 Temmuz'dur, fakat Kuzey yarım kürede yaz mevsimi yaşanır. 
  • Dünya'nın Güneş'e en yakın ve en uzak olduğu iki konum arasında yaklaşık 5 milyon km fark vardır.


Dünya'nın Eksen Eğikliği


  • Dünya'nın ekvator düzlemi ile yörünge düzlemi arasında 23° 27' (Yaklaşık 23.5°) lik açı vardır.
    Dönme ekseni yörünge düzlemine dik değildir, aralarında 66° 33' lık açı vardır.
  • Dünya, Güneş etrafında dolanırken eksen eğikliğinden dolayı, Kuzey ve Güney yarım küre farklı miktarda aydınlanır.
  • Güneş ışınlarının dik veya dike yakın açılarla gelirse yaz, eğik açıyla gelirse kış mevsimi yaşanır.
  • Dünya Kuzey ve Güney yarım kürelerden oluşur. Ülkemiz Kuzey yarım kürededir.
  • Eksen eğikliğinden dolayı Kuzey yarım küre kış mevsimini yaşanırken, Güney yarım küre yaz mevsimini yaşanır.



Mevsimlerin Oluşumu



Mevsimlerin Oluşumu


21 Aralık Gün dönümü




  • Kuzey yarım kürede kış, Güney yarım kürede yaz başlangıcıdır.
  • Kuzey yarım kürede en uzun gece, Güney yarım kürede en uzun gündüz yaşanır.
  • Bu tarihten sonra Kuzey yarım kürede gündüzler uzamaya, geceler kısalmaya başlar.
  • Öğle vakti Güneş ışınları Oğlak dönencesine (C noktası) dik düşer, gölge boyu sıfır olur.
  • Güney yarım küreye düşen (ısı) enerji daha fazladır.
  • Kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresi kısalır, gece süresi uzar.
  • Güney yarım kürenin aydınlandığı alan kuzey yarım küreden fazladır.


21 Mart Ekinoks



  • Kuzey yarım kürede ilkbahar, Güney yarım kürede sonbahar başlangıcıdır.
  • Dünya'nın her yerinde gece ve gündüz eşittir. (12 saat gece, 12 saat gündüz)
  • Öğle vakti Güneş ışınları Ekvator'a (B noktası) dik düşer.
  • Eksen eğikliği etkisi ortadan kalkar.
  • Aynı boylamdaki yerlerde Güneş aynı anda doğar, aynı anda batar.
  • Kuzey ve Güney yarım küreye düşen (ısı) enerjisi eşittir.
  • Kuzey ve Güney yarım kürede aydınlanan alanlar eşittir.


21 Haziran Gün dönümü





  • Kuzey yarım kürede yaz, Güney yarım kürede kış başlangıcıdır.
  • Kuzey yarım kürede en uzun gündüz, Güney yarım kürede en uzun gece yaşanır.
  • Bu tarihten sonra Kuzey yarım kürede gündüzler kısalmaya, geceler uzamaya başlar.
  • Öğle vakti Güneş ışınları Yengeç dönencesine (A noktası) dik düşer, gölge boyu sıfır olur.
  • Kuzey yarım küreye düşen (ısı) enerji daha fazladır.
  • Kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresi uzar, gece süresi kısalır.
  • Kuzey yarım kürenin aydınlandığı alan Güney yarım küreden fazladır.


23 Eylül Ekinoks



  • Kuzey yarım kürede sonbahar, Güney yarım kürede ilkbahar başlangıcıdır.
  • Dünya'nın her yerinde gece ve gündüz eşittir. (12 saat gece, 12 saat gündüz)
  • Öğle vakti Güneş ışınları Ekvator'a (B noktası) dik düşer.
  • Eksen eğikliği etkisi ortadan kalkar.
  • Aynı boylamdaki yerlerde Güneş aynı anda doğar, aynı anda batar.
  • Kuzey ve Güney yarım küreye düşen (ısı) enerjisi eşittir.
  • Kuzey ve Güney yarım kürede aydınlanan alanlar eşittir.


Pratik Bilgi:
 LGS'de mevsimlerin oluşumu sorularını çözerken Kuzey yarım küredeki ülkemizi referans alınız. Güney yarım kürede mevsimler tam tersi gerçekleşir.


Birim Yüzeye (Alan) Düşen Enerji

Birim yüzey arttıkça birim yüzeye düşen enerji miktarı (enerji yoğunluğu) azalır.
Kış mevsiminde birim yüzeye düşen enerji azalır, yaz mevsiminde artar.
Alan ile alana düşen enerji miktarı birbiriyle ters orantılıdır.


Ekvator Bölgesi
Ekvator bölgesinde yıl boyunca Güneş ışınları dik veya dike yakın düştüğü için birim alana düşen enerji fazladır. Sürekli sıcaktır, kış mevsimi görülmez.
Ekvator bölgesinde yıl boyunca gece gündüz eşitliği vardır. (12 saat gece, 12 saat gündüz)
Öğle vakti yılda iki kez (21 Mart, 23 Eylül) Güneş ışınları dik düşer.


Kutup Bölgesi
Kutup bölgesinde yıl boyunca Güneş ışınları eğik düştüğü için birim alana düşen enerji azdır.
Yıl boyunca sıcaklık düşüktür.
6 ay gece 6 ay gündüz yaşanır.


Kış Mevsimi
Kış mevsiminde birim alana düşen enerji yaz mevsimine göre azdır.
Güneş ışınları yaz mevsimine göre eğik açıyla düşer.
Gündüz süresi kısa, gece süresi uzundur.





Yaz Mevsimi
Yaz mevsiminde birim alana düşen enerji kış mevsimine göre fazladır.
Güneş ışınları kış mevsimine göre dik açıyla düşer.
Gündüz süresi uzun, gece süresi kısadır.


Not: Ülkemiz Ekvator ve kutup arasında bulunduğu için 4 mevsim belirgin olarak görülür.
Güneş ışınları dönenceler arasındaki alana dik düşebilir, ülkemiz Yengeç dönencesi ile kutuplar arasında olduğu için Güneş ışınları dik düşmez.



Birim Alana Düşen Işık Miktarı

Not: Yengeç ve Oğlak dönenceleri arasındaki bir yere güneş ışığı yılda iki defa dik düşer.


Gölge Boyları Nasıl Değişir

Bir cismin gölge boyu;
  • Dünya'nın eksen eğikliğine
  • Dünya'nın günlük hareketine
  • Dünya'nın yıllık hareketine
  • Dünya üzerinde bulunan yere göre değişir.

Ülkemizde gölge boyunun değişimi




Not: Kuzey yarım kürede kış mevsimi yaşanırken birim alana düşen enerji yaz mevsimine göre azdır. Kuzey yarım kürede kış mevsimi yaşanırken aydınlanan toplam alan Güney yarım küreden azdır. Kuzey kutup bölgesi aydınlanmaz.


Eksen Eğikliğinin Sonuçları

  1. Mevsimler meydana gelir.
  2. Aynı zamanda Dünya'nın Kuzey ve Güney yarım küresinde farklı mevsimler yaşanır.
  3. Mevsimlik sıcaklık değişimleri olur.
  4. Gece ve gündüz süreleri yıl boyunca değişir.
  5. Bir yere düşen Güneş ışınlarının geliş açıları değişir.
  6. Bir yere dikilen çubuğun yıl boyunca gölge boyu değişir.
  7. Aydınlanma bölgesi yıl boyunca değişir.
  8. Yengeç ve Oğlak dönenceleri meydana gelir.
  9. Güneş'in doğuş batış saatleri ve yerleri değişir.


Eksen Eğikliği Olmasaydı Ne Olurdu

  1. Yıllık sıcaklık farkı oluşmazdı.
  2. Mevsimlerdeki değişmeler meydana gelmezdi. Bir yerde yıl içerisinde değişmeyen mevsim oluşurdu.
  3. Gece ve gündüz eşitliği yaşanırdı. (12 saat gece 12 saat gündüz)
  4. Güneş ışınları sadece ekvatora dik düşerdi. 


Diğer Konular




Bu Sayfayı Yazdır

37 yorum:

  1. abi varya çok güzel ama çok kötü az daha gelişmeli

    YanıtlaSil
  2. çok teşekkürler kim yazdıysa u bilgileri çok yardımıcı oldu yazılıda inşallah lgs dede yardımcı olur çok tesekkurler

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. lgs dede deşl LGS'de de

      Sil
    2. deşl yanlış olmuş (değil) demek istedin sanırım

      Sil
    3. yanlış yazımlar tırnak işareti içinde gösterilir.Yani," 'deşl' değil, 'değil' demek istedin sanırım" diye yazılır.

      Sil
  3. Yorumlar muthis yanliz, yorumlari okumaktan konuya odaklanamadim lfmdkdbedi

    YanıtlaSil
  4. DÜNYA DÜZDÜR SİZ İYİMİSİNİZ ALLAH DÜNYAYI DÜZ YARATMIŞ BUNLARIN HEPSİ AMERİKANIN OYUNLARI EUZUBİSMİLLAHİRRAHMANİRHAMİD ALLAHUEKBER

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Allah'ın dünyayı düz yarattığını nereden çıkardın?🤔

      Sil
    2. Canım onun adı eksen eğikliği ve eksen eğikliği olmasaydı şu anda mevsimler oluşamazdı

      Sil
    3. ironi yapıyo bence gençler.

      Sil
    4. Umarım ironidir.

      Sil
  5. bence gayet iyi, tam bi özet..Şahsen bana çok yardımcı oldu.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Beynim almıyor ne yaparsam yapayım sen bu 21 aralık 21 mart 21 haziran ve 23 eylülü ezberledinmi dicektim ben ezberlemişim uwu

      Sil
  6. birşey eksik gece suresinin fazla olupta günfüz az olması yada tam ters

    YanıtlaSil
  7. BEN ÇOK SEVDİM AMA BU SİTENİN DİNDİ SOSYALDİ TÜRKÇEYDİ FALAN SİTESİ YOKMU

    YanıtlaSil
  8. lgseye girecekler korkmayın daha üni sınavı falanda var genede adam gibi alışın hiç bişey için geç değil ben ankara fendeyim size tavsiyem lisedede çalışın hepinize başarılar sakın kendinizi üzmeyin

    YanıtlaSil
  9. gerçekten çok yardımcı oldu

    YanıtlaSil
  10. Ben çokkkk beğendim aşırı iyi gerçekten yazılıdan 100 aldım denemedende 18 netim var bu özeti hazırlayan hocalarımızın eline koluna sağlık Allah onları başımızdan eksik etmesin onlarda olmasa ne eğtim alabilir ne de ahlak Allah bin kere razı olsun

    YanıtlaSil
  11. Yanıtlar
    1. Senin mi hocan hazırlamış :D

      Sil
  12. tebrikler cok yararlı bir site olmus oyle her yerde bulunmaz <3

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bencede bu sote saysesinde lgsden 486.00 puan aldım

      Sil
  13. Çok güzel bir uygulama ben şahsen kendim çok beğendim ellerinize sağlık

    YanıtlaSil
  14. Fenim nasıl gelişir

    YanıtlaSil
  15. Özet kısa net ve kaliteli ♡︎ Teşekkür ederiz <33

    YanıtlaSil