8.Sınıf Mevsimlerin Oluşumu Konu Anlatımı - fenbilim.net

En Son

Sadece Fen Bilimleri

2021/01/31

8.Sınıf Mevsimlerin Oluşumu Konu Anlatımı

<==  8.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 8.SINIF ==> 1. Ünite: Mevsimler ve İklim  ==> Mevsimlerin Oluşumu

Kazanımlar

F.8.1.1. Mevsimlerin Oluşumu
Önerilen Süre: 8 ders saati
Konu / Kavramlar: Dünya'nın dönme ekseni, dolanma düzlemi, ısı enerjisi, mevsimler
F.8.1.1.1. Mevsimlerin oluşumuna yönelik tahminlerde bulunur.
a. Dünya'nın dönme ekseni olduğuna değinilir.
b. Dünya'nın dönme ekseni ile Güneş etrafındaki dolanma düzlemi arasındaki ilişkiye değinilir.
c. Işığın birim yüzeye düşen enerji miktarının mevsimler üzerindeki etkisine değinilir.

Konu: Mevsimlerin Oluşumu

Dünya'nın Şekli ve Hareketleri

  • Dünya'nın kendi ekseni etrafında batıdan doğuya (saat yönü tersi) dönmesi sonucu gece gündüz art arda yaşanır.
  • Gece gündüz arasındaki sıcaklık farkı Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesinden kaynaklanır.
  • Dünya kendi ekseni etrafında dönme hareketi yaparken, Güneş etrafında dolanma hareketi yapar.
  • Dünya geoid şeklindedir. Bu şekil kürenin kutuplardan basık, ekvatordan şişkin biçimidir.
  • Dünya'nın Güneş etrafında dolandığı yörünge elips şeklindedir.
  • Kuzey ve Güney Yarım Küre'de Dünya'nın Güneş ışınlarını dik alabileceği en uzak noktalara dönence denir. Kuzey Yarım Küre'de Yengeç, Güney Yarım Küre'de Oğlak dönencesi bulunur.



A- Mevsimlerin Oluşumu

Mevsimlerin oluşmasında iki olay etkilidir.
1. Dünya'nın Güneş etrafında dolanması (Dünya'nın yıllık hareketi)
2. Dünya'nın dönme ekseninin eğik olması

Not: Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığının değişmesi mevsimlerin oluşumu üzerinde etkisi yoktur.
  • Dünya'nın Güneş'e en yakın olduğu tarih 3 Ocak'tır, fakat Kuzey Yarım Küre'de kış mevsimi yaşanır.
  • Dünya'nın Güneş'e en uzak olduğu tarih 4 Temmuz'dur, fakat Kuzey Yarım Küre'de yaz mevsimi yaşanır. 
  • Dünya'nın Güneş'e en yakın ve en uzak olduğu iki konum arasında yaklaşık 5 milyon km fark vardır.


Dünya'nın Eksen Eğikliği


  • Dünya'nın Güneş etrafındaki dönme ekseni ile yörünge düzlemi arasında 23° 27' (Yaklaşık 23.5°) lik açı vardır.
  • Dünya, Güneş etrafında dolanırken eksen eğikliğinden dolayı, Kuzey ve Güney Yarım Küre farklı miktarda aydınlanır.
  • Güneş ışınlarının dik veya dike yakın açılarla gelirse yaz, eğik açıyla gelirse kış mevsimi yaşanır.
  • Dünya Kuzey ve Güney Yarım Küre'lerden oluşur. Ülkemiz Kuzey Yarım Küre'dedir.
  • Eksen eğikliğinden dolayı Kuzey Yarım Küre kış mevsimini yaşanırken, Güney Yarım Küre yaz mevsimini yaşanır.



Mevsimlerin Oluşumu



Mevsimlerin Oluşumu


21 Aralık Gün dönümü




  • Kuzey Yarım Küre'de kış, Güney Yarım Küre'de yaz başlangıcıdır.
  • Kuzey Yarım Küre'de en uzun gece, Güney Yarım Küre'de en uzun gündüz yaşanır.
  • Bu tarihten sonra Kuzey Yarım Küre'de gündüzler uzamaya, geceler kısalmaya başlar.
  • Öğle vakti Güneş ışınları Oğlak dönencesine (C noktası) dik düşer, gölge boyu sıfır olur.
  • Güney Yarım Küre'ye düşen (ısı) enerji daha fazladır.
  • Kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresi kısalır, gece süresi uzar.


21 Mart Ekinoks



  • Kuzey Yarım Küre'de ilkbahar, Güney Yarım Küre'de sonbahar başlangıcıdır.
  • Dünya'nın her yerinde gece ve gündüz eşittir. (12 saat gece, 12 saat gündüz)
  • Öğle vakti Güneş ışınları Ekvator'a (B noktası) dik düşer.
  • Eksen eğikliği etkisi ortadan kalkar.
  • Aynı boylamdaki yerlerde Güneş aynı anda doğar, aynı anda batar.
  • Kuzey ve Güney Yarım Küre'ye düşen (ısı) enerjisi eşittir.


21 Haziran Gün dönümü





  • Kuzey Yarım Küre'de yaz, Güney Yarım Küre'de kış başlangıcıdır.
  • Kuzey Yarım Küre'de en uzun gündüz, Güney Yarım Küre'de en uzun gece yaşanır.
  • Bu tarihten sonra Kuzey Yarım Küre'de gündüzler kısalmaya, geceler uzamaya başlar.
  • Öğle vakti Güneş ışınları Yengeç dönencesine (A noktası) dik düşer, gölge boyu sıfır olur.
  • Kuzey Yarım Küre'ye düşen (ısı) enerji daha fazladır.
  • Kuzeye doğru gidildikçe gündüz süresi uzar, gece süresi kısalır.


23 Eylül Ekinoks



  • Kuzey Yarım Küre'de sonbahar, Güney Yarım Kürede ilkbahar başlangıcıdır.
  • Dünya'nın her yerinde gece ve gündüz eşittir. (12 saat gece, 12 saat gündüz)
  • Öğle vakti Güneş ışınları Ekvator'a (B noktası) dik düşer.
  • Eksen eğikliği etkisi ortadan kalkar.
  • Aynı boylamdaki yerlerde Güneş aynı anda doğar, aynı anda batar.
  • Kuzey ve Güney Yarım Küre'ye düşen (ısı) enerjisi eşittir.


Pratik Bilgi:
 LGS'de mevsimlerin oluşumu sorularını çözerken Kuzey Yarım Küre'deki ülkemizi referans alınız. Güney Yarım Küre'de mevsimler tam tersi gerçekleşir.


Birim Yüzeye (Alan) Düşen Enerji

Birim yüzey arttıkça birim yüzeye düşen enerji miktarı (enerji yoğunluğu) azalır.
Kış mevsiminde birim yüzeye düşen enerji azalır, yaz mevsiminde artar.
Alan ile alana düşen enerji miktarı birbiriyle ters orantılıdır.


Ekvator Bölgesi
Ekvator bölgesinde yıl boyunca Güneş ışınları dik veya dike yakın düştüğü için birim alana düşen enerji fazladır. Sürekli sıcaktır, kış mevsimi görülmez.
Ekvator bölgesinde yıl boyunca gece gündüz eşitliği vardır. (12 saat gece, 12 saat gündüz)
Öğle vakti yılda iki kez (21 Mart, 23 Eylül) Güneş ışınları dik düşer.


Kutup Bölgesi
Kutup bölgesinde yıl boyunca Güneş ışınları eğik düştüğü için birim alana düşen enerji azdır.
Yıl boyunca sıcaklık düşüktür.
6 ay gece 6 ay gündüz yaşanır.


Kış Mevsimi
Kış mevsiminde birim alana düşen enerji yaz mevsimine göre azdır.
Güneş ışınları yaz mevsimine göre eğik açıyla düşer.
Gündüz süresi kısa, gece süresi uzundur.





Yaz Mevsimi
Yaz mevsiminde birim alana düşen enerji kış mevsimine göre fazladır.
Güneş ışınları kış mevsimine göre dik açıyla düşer.
Gündüz süresi uzun, gece süresi kısadır.


Not: Ülkemiz Ekvator ve kutup arasında bulunduğu için 4 mevsim belirgin olarak görülür.
Güneş ışınları dönenceler arasındaki alana dik düşebilir, ülkemiz Yengeç dönencesi ile kutuplar arasında olduğu için Güneş ışınları dik düşmez.



Birim Alana Düşen Işık Miktarı

Gölge Boyları Nasıl Değişir

Bir cismin gölge boyu;
  • Dünya'nın eksen eğikliğine
  • Dünya'nın günlük hareketine
  • Dünya'nın yıllık hareketine
  • Dünya üzerinde bulunan yere göre değişir.

Ülkemizde gölge boyunun değişimi




Not: Kuzey Yarım Küre'de kış mevsimi yaşanırken birim alana düşen enerji yaz mevsimine göre azdır. Kuzey Yarım Küre'de kış mevsimi yaşanırken aydınlanan toplam alan Güney Yarım Küre'den azdır. Kuzey kutup bölgesi aydınlanmaz.


Eksen Eğikliğinin Sonuçları

  1. Mevsimler meydana gelir.
  2. Aynı zamanda Dünya'nın Kuzey ve Güney Yarım Küre'sinde farklı mevsimler yaşanır.
  3. Mevsimlik sıcaklık değişimleri olur.
  4. Gece ve gündüz süreleri yıl boyunca değişir.
  5. Bir yere düşen Güneş ışınlarının geliş açıları değişir.
  6. Bir yere dikilen çubuğun yıl boyunca gölge boyu değişir.
  7. Aydınlanma bölgesi yıl boyunca değişir.
  8. Yengeç ve Oğlak dönenceleri meydana gelir.
  9. Güneş'in doğuş batış saatleri ve yerleri değişir.


Eksen Eğikliği Olmasaydı Ne Olurdu

  1. Yıllık sıcaklık farkı oluşmazdı.
  2. Mevsimler meydana gelmezdi.
  3. Gece ve gündüz eşitliği yaşanırdı. (12 saat gece 12 saat gündüz)
  4. Güneş ışınları sadece ekvatora dik düşerdi.


Diğer Konular




Bu Sayfayı Yazdır

18 yorum:

  1. abi varya çok güzel ama çok kötü az daha gelişmeli

    YanıtlayınSil
  2. çok teşekkürler kim yazdıysa u bilgileri çok yardımıcı oldu yazılıda inşallah lgs dede yardımcı olur çok tesekkurler

    YanıtlayınSil
  3. Yorumlar muthis yanliz, yorumlari okumaktan konuya odaklanamadim lfmdkdbedi

    YanıtlayınSil
  4. DÜNYA DÜZDÜR SİZ İYİMİSİNİZ ALLAH DÜNYAYI DÜZ YARATMIŞ BUNLARIN HEPSİ AMERİKANIN OYUNLARI EUZUBİSMİLLAHİRRAHMANİRHAMİD ALLAHUEKBER

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Allah'ın dünyayı düz yarattığını nereden çıkardın?🤔

      Sil
  5. bence gayet iyi, tam bi özet..Şahsen bana çok yardımcı oldu.

    YanıtlayınSil
  6. birşey eksik gece suresinin fazla olupta günfüz az olması yada tam ters

    YanıtlayınSil
  7. BEN ÇOK SEVDİM AMA BU SİTENİN DİNDİ SOSYALDİ TÜRKÇEYDİ FALAN SİTESİ YOKMU

    YanıtlayınSil
  8. lgseye girecekler korkmayın daha üni sınavı falanda var genede adam gibi alışın hiç bişey için geç değil ben ankara fendeyim size tavsiyem lisedede çalışın hepinize başarılar sakın kendinizi üzmeyin

    YanıtlayınSil
  9. gerçekten çok yardımcı oldu

    YanıtlayınSil
  10. Ben çokkkk beğendim aşırı iyi gerçekten yazılıdan 100 aldım denemedende 18 netim var bu özeti hazırlayan hocalarımızın eline koluna sağlık Allah onları başımızdan eksik etmesin onlarda olmasa ne eğtim alabilir ne de ahlak Allah bin kere razı olsun

    YanıtlayınSil
  11. tebrikler cok yararlı bir site olmus oyle her yerde bulunmaz <3

    YanıtlayınSil
  12. Çok güzel bir uygulama ben şahsen kendim çok beğendim ellerinize sağlık

    YanıtlayınSil