6.Sınıf Dolaşım Sistemi Konu Özeti - fenbilim.net

En Son

Sadece Fen Bilimleri

Menu

2014/11/20

6.Sınıf Dolaşım Sistemi Konu Özeti

<== 6.Sınıf Konularına geri dön
Ortaokul 6.SINIF ==> 2. Ünite: Vücudumuzda Sistemler ==> Dolaşım Sistemi

Kazanımlar

F.6.2.3. Dolaşım Sistemi
Önerilen Süre: 6 ders saati
Konu / Kavramlar: Dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organlar, kalbin yapısı ve görevi, kan damarları, büyük ve küçük kan dolaşımı, kan grupları, kan bağışı, dolaşım sistemi
F.6.2.3.1. Dolaşım sistemini oluşturan yapı ve organların görevlerini model kullanarak açıklar.
a. Kalbin dört odacığı, kalbi oluşturan yapılar ve isimleri verilmeden belirtilir.
b. Kalbi oluşturan yapıların ve kapakçıkların isimlerine yer verilmez.
c. Kalbin çalışma mekanizmasına değinilmez.
ç. Nabız ve tansiyona değinilir.
d. Lenf dolaşımına değinilmez.
F.6.2.3.2. Büyük ve küçük kan dolaşımını şema üzerinde inceleyerek bunların görevlerini açıklar.
Atardamar, toplardamar ve kılcal damarların ayrıntılı yapısına girilmeden görevleri belirtilir.
F.6.2.3.3. Kanın yapısını ve görevlerini tanımlar.
a. Kan hücrelerinin yapısı verilmeden sadece görevleri açıklanır.
b. Alyuvarlarda hemoglobin ile gaz alışverişine değinilmez.
F.6.2.3.4. Kan grupları arasındaki kan alışverişini ifade eder.
a. Kan gruplarında moleküler temellere girilmez.
b. Kan alışverişinin, uygulamalarda aynı gruplar arasında yapılması esas alındığından “genel alıcı” ve “genel verici” ifadeleri kullanılmaz.
c. Rh faktörüne kısaca değinilir ancak kan uyuşmazlığına girilmez.
F.6.2.3.5. Kan bağışının toplum açısından önemini değerlendirir.
a. Kızılay‘a vurgu yapılır.
b. Kan bağışı sırasında dikkat edilmesi gereken hijyene vurgu yapılır.

KONU: Dolaşım Sistemi


Dolaşım sistemi hücrelere gerekli olan besin ve oksijeni taşır, oluşan atık maddeleri de uzaklaştıran sistemdir. Dolaşım sistemi kalp, kan ve damarlar olmak üzere üç kısımdır.

A- Kalp

Kalbin Yapısı


Kalp kanın pompalanmasını sağlar.
Kalp dört odacıklıdır.
Üsttekilere kulakcık, alttakilere karıncık denir.
Kan toplardamarla kulakcıklara gelir.
Karıncıklar da atardamar ile kanın pompalandığı yerdir.
Kalbin sağ tarafında kirli, sol tarafında temiz kan bulunur.
Kulakcıklar ile karıncıklar arasında kapakcıklar bulunur.



Kalbin Çalışması



B- Damarlar


Atardamar, toplardamar ve kılcal damar olmak üzere üç çeşittir.

Atardamar
Kanı kalpten taşıyan damarlardır. Kalınlığı fazladır. Kan basıncı ve akış hızı fazladır. Akciğer atardamarı hariç temiz kan taşır. En büyük atardamar aorttur.

Toplardamar
Kanı kalbe taşıyan damarlardır. Akciğer toplardamarı hariç kirli kan taşır. Kan akış hızı atardamardan yavaş, kılcal damardan hızlıdır. Kan basıncı en düşük damardır.

Kılcal damar
Atardamar ile kılcal damar arasında yer alır. Hücrelerle madde alış-verişinin yapılmasını sağlar. Kan basıncı toplardamardan fazladır. Akış hızı en yavaş damardır.


C- Kan


Kan hücreleri ve kan plazması olarak iki kısımdır. Yetişkin bir insanda 5 litre kan bulunur. Kanın yaklaşık %55'i kan plazması, %45'i kan hücreleridir.

Kan plazması
%90'ı sudur. %10'u besinler (Protein, yağ, karbonhidrat, vitamin, mineral), artık maddeler, hormonlar bulunur.

Kan hücreleri


Alyuvar
Kana kırmızı renk verir. İçerisinde hemoglobin bulunur. Oksijen ve karbondioksit taşınmasını sağlar. Kırmızı kemik iliği, dalak ve karaciğerde üretilir. Üretildiğinde çekirdeği vardır, zamanla çekirdeği kaybolur.

Akyuvar
Vücudu mikroplara karşı korur. Kırmızı kemik iliğinde, lenf düğümlerinde üretilir. Çekirdekli ve beyaz renklidir.

Kan pulcukları
Kanın pıhtılaşmasını sağlar. Çekirdeksiz ve çok küçüktür. Kırmızı kemik iliğinde üretilir.


Büyük kan dolaşımı


Büyük kan dolaşımında kan, kalp ile vücut  arasında dolaşır.

Kalbin sol karıncığından aort atar damarı ile çıkan temiz kan bütün vücuda dağılır.Hücrelere besin ve oksijen taşınır.
Hücrelerde oluşan atıklar ve karbondioksit kana geçerek kan kirlenir.
Alt ve üst ana toplardamarla kalbin sağ kulakçığına gelir.


Kan Dolaşımı





Küçük kan dolaşımı


Küçük kan dolaşımında kan, kalp ile akciğer arasında dolaşır.
Kalbin sağ karıncığındaki kirli kan akciğer atardamarı ile akciğere taşınır.
Akciğerde temizlenir. (Karbondioksit verilerek, oksijence zenginleşir.)
Temiz kan kalbin sol kulakçığına gelir.


Kanın Görevleri


Kanın görevi kısaca taşımacılık yapmaktır. Ancak bunun yanında diğer görevleri de vardır.
1. Vücut hücrelerinin ihtiyaç duyduğu besin ve oksijeni taşır. (Oksijen alyuvarda, besin kan plazmasında taşınır)
2. Vücut hücrelerinde oluşan atık maddelerin taşınmasını sağlar.(Karbondioksit alyuvar, diğer atıklar kan plazmasında taşınır.)
3. Yaralanan organlarda pıhtılaşarak, kan kaybını önler. (Kan pulcukları sağlar)
4. Vücuda giren mikroplara karşı savunmayı sağlar. (Akyuvarlar sağlar)


D- Dolaşım Sisteminin Sağlığı

  1. Yeterli ve dengeli beslenilmelidir.
  2. Hazır ve kızartılmış gıdalardan uzak durulmalıdır.
  3. Sigara gibi zararlı alışkanlıklar damar tıkanıklığına neden olmaktadır.
  4. Dar elbiselerin giyilmesi kan dolaşımını zorlaştırır.
  5. Katı yağlar damar tıkanıklığına neden olmaktadır.
  6. Düzenli egzersiz yapılmalıdır, hareketsiz yaşam kalp ve damarı olumsuz etkiler.
  7. Aşırı stresten uzak durulmalıdır.
  8. Aşırı kilo almaktan kaçınılmalıdır.
  9. Temiz hava alınmalıdır.


E- Dolaşım Sistemi Hastalıkları


Dolaşım sistemi hastalıkları ve oluşma nedenleri aşağıda kısaca belirtilmiştir.

 Hastalığın Adı Oluşma nedeni
Kalp yetmezliğiKalbin kanı pompalayamaması
Yüksek tansiyonKan basıncının fazla olması
Lösemi (Kan Kanseri)Kan hücrelerinin aşırı çoğalması
HemofiliYaralanma durumunda kanın pıhtılaşmaması
AIDS (Eyds)Hiv virüsünün akyuvarları tahrip etmesi
Anemi (Kansızlık)Kandaki alyuvar sayısının az olması
Damar sertliğiDamarların içerisinde yağ birikmesi
VarisToplar damarın yapısının bozularak genişlemesi
Kalp kriziKalbi besleyen damarların tıkanması
BürgerBacak ve koldaki atardamarların iltihaplanması
LenfomaLenf düğümlerinde oluşan kanser
AritmiKalbi ritmindeki düzensizlik
Hemeroid (Basur)Anüsdeki toplar damarların genişlemesi
Damar TıkanıklığıDamarların içten daralması
Kalp romatizmasıKalp kapaklarının iltihaplanması
HepatitKaraciğerin iltihaplanması
Tetanos, kuduz, sıtmaDışarıdan alınan mikropların dolaşım sistemi ile vücuda yayılması



Diğer Konular


15 yorum:

  1. bence çok güzel anlatıyor

    YanıtlaSil
  2. çokgüzel lan çok kolay ezber yapılıyo ve yararlı oluyo

    YanıtlaSil
  3. çok iyi abii hep araştırma ödevlerimi burdan yapıyorum

    YanıtlaSil
  4. harbi çok iyi ya hep burdan yapıyorum ezberlermi tavsiye ederim

    YanıtlaSil
  5. ben senin yorumuna katılmıyorum

    YanıtlaSil
  6. hakikaten harika bir site keşke diğer dersleri de anlatsa
    örn
    matematik
    türkçe vb.

    YanıtlaSil
  7. Bence de çok güzel. Hatta ne güzeli ben bu siteye bayıldım!
    Harika bir site. Çok teşekkür ederim. Bu siteyi herkese öneririm

    YanıtlaSil
  8. GAYET GÜZEL ANLATMIŞ

    YanıtlaSil
  9. bence çok güzel bir site.

    YanıtlaSil
  10. Gizli kimlik20.08.2017 19:04

    Sanane be salak sana söylüyorum:
    Senin öğretmeninin anlattığı kadar açıklayıcı bilgiyi hiçbir sitede bulamazsın. Zaten bu siteler konuyu pekiştirmek için var.

    YanıtlaSil
  11. La sus lavuk!Buralar araştırma için ve çok işime YARADIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!LAVUK!LAVUK!

    YanıtlaSil
  12. Derste gürültüden anlamamıştım sitede okuyunca ve kitaptan üzerinden geçince .ok iyi anladım teşekkürler :)

    YanıtlaSil
  13. Aynen baya güzelllllll............

    YanıtlaSil
  14. abi sizden allah razı olsun

    YanıtlaSil